natuur duinen kikker vogel geluid opnames

 

Zo kan het ook: de duinen in om er te luisteren. Caspar Janssen kruipt samen met een geluidenkenner door het zand. Met microfoon, zonder krakende jas.

‘Het is veel te druk,' zegt Wil Heemskerk (62), terwijl hij met opnameapparatuur en richtmicrofoon op deze mooie oktobernamiddag voorop gaat de Amsterdamse Waterleidingduinen in. ‘Er is veel lawaai. Hoor maar, weer een vliegtuig. Het lawaai rukt overal op.'

Heemskerk, voorzitter van de Club voor Natuurgeluidenregistratie (CNR) wil vandaag voordoen hoe hij het geluid van burlende damherten opneemt. Maar het mooie weer heeft meer mensen naar de duinen getrokken; hij vermoedt dat de damherten zich nu niet laten zien of horen.

Een kleine misrekening. Na honderd meter lopen zien de we eerste hinden en niet veel later klinkt in de verte het geblaf van een mannetje. Toch wordt het moeilijk vandaag, vreest Heemskerk. ‘Te veel omgevingsgeluid.' Inderdaad, als je erop let, klinken er voortdurend geluiden die de suggestie van echte natuur ondermijnen: een vliegtuig (elke vijf minuten), passerende ruiters, stemmen van wandelaars, auto's in de verte.

 

Beluister hier tien geluidsfragmenten (tekst gaat eronder verder)

Bruine kikker en zwarte specht

 

Burlende damherten

 

Nachtegaal

 

Wielewaal

 

Eekhoorn en een zanglijster

 

Spelende vosjes

 

Roodmus

 

Wilde Zwaan

 

Roodbuikvuurpad

 

Merel en onweer

 

Voor meer info ga naar: www.natuurenboek.nl of naar www.natuurgeluid.nl

Heemskerk gaat niet voor niets vaak 's nachts naar de duinen, of 's ochtends heel vroeg. Zo heeft hij gedurende acht jaar tijd twee cd's gemaakt met in totaal 84 opnamen (een selectie uit duizenden uren geluid). De cd's Luisteren in het duin 1 en 2 vinden gretig aftrek; hij verkocht er al een paar duizend. Ook de club zelf bracht onlangs een cd uit, 20 jaar CNR, met een dwarsdoorsnede van het creatieve werk van de vijftig leden. We horen niet alleen een breed palet aan vogels - van tuinfluiter tot grauwe gans, van wielewaal tot kneu - maar ook de roodbuikvuurpad, de hop, de eekhoorn, ‘spelende vosjes in een droge sloot', ruisende bomen, onweer, wind, stromende rivieren, impressies uit Zuid-Afrika en Panama, kerkklokken en carillons, en zelfs een ‘samenspraak tussen piano en leeuwerik'.

CNR is weliswaar een club, maar het opnemen van natuurgeluiden is, zegt Heemskerk, bij uitstek een individuele bezigheid. ‘Ik heb hier hele nachten in mijn eentje doorgebracht. Vaak in het pikkedonker. De sensatie als je opeens gekraak hoort en dan het geluid van een damhert. Je ziet hem niet, hij jou ook niet, terwijl hij op een paar meter afstand staat. Fantastisch. Dat lukt het best als je alleen bent.' Het clubidee bij CNR bestaat uit het uitwisselen van ervaringen en tips over apparatuur. Twee keer per jaar komen de leden bijeen in Putten, voor lezingen en het bespreken van de geluiden. Zo komen tijdens de komende bijeenkomst, op 8 november, geluiden van vissen aan de orde.

Wil Heemskerk deed altijd al aan natuurfotografie, maar toen hij eenmaal zijn eerste microfoon had gekocht, was hij verkocht. ‘Je raakt gespitst op elk geluid.' Een dure hobby? ‘Ach, je kunt het zo duur maken als je zelf wilt. Er is heel geavanceerde apparatuur, maar ik ben ooit begonnen met een goedkoop microfoontje en de deksel van een Chinese pan.'

Het geheim van een goede opname zit vooral in ‘geduld en volharding', weet Heemskerk. ‘Als je er gewoon altijd bent, dwing je het geluk af.' De kunst is ‘het geluid los te laten komen van de achtergrond'. Daartoe probeert hij zijn doelwitten zo dicht mogelijk te naderen. Kleurrijke en krakende jassen zijn daarom taboe. En hij gaat enkel op pad bij minder dan windkracht 3; zo heeft hij geen last van ruisende bomen.

Dan overkomt je een enkele keer iets magisch. Zoals die keer dat hij bij een vijvertje het geluid van bruine kikkers aan het opnemen was. ‘Die kikkers waren kleine knorgeluiden aan het maken, maar opeens begon vlak achter mij een zwarte specht op een boom te rammen. Het was alsof er een mitrailleur werd leeggeschoten. Spectaculair. Die combinatie van knorrende kikkers en rammende specht, het is mijn mooiste opname ooit.'

Die minieme kans op een sensationele ontdekking is een deel van de bekoring. Plus de kennis die je ‘spelenderwijs' opdoet. Heemskerk: ‘Maar het is ook verzamelen. Ik heb zowat alle dieren opgenomen die in deze duinen voorkomen. Maar ik ben nog niet compleet. Ik hoop nog op een ransuil, op een ijsvogel, op een kruisbek.' Nog een belangrijk element van zijn passie: het afluisteren. ‘Je beleeft, thuis op de bank, je hele wandeling opnieuw.'

Van damherten vastleggen komt vanmiddag niets. Gelukkig heeft Heemskerk al opnamen van het burlende damhert. Die laat hij graag nog even horen, via de cd-speler in zijn auto. En zo schalt op deze oktobermiddag achtereenvolgens het burlende hert, de knorrende kikker en de zwarte specht, de grote bonte specht, ‘de vlaamse gaai die een buizerd nadoet', een rugstreeppad, een nachtegaal, een blaffende reebok en een vlucht wilde zwanen over de parkeerplaats aan de Vogelenzangseduinweg.

 

Foto's op verzoek van de hoofdredactie verwijderd