Ik zal hem nooit vergeten, John Tushi uit Albuquerque, zoals hij daar stond, wankelend op zijn benen, een gegrilde kip omhooghoudend met zijn linkerhand, opgewonden naar ons gebarend.

We waren op trektocht door de Verenigde Staten en beland in het indiaanse zuidwesten van het land, in Arizona en Nieuw-Mexico, het gebied van de 'nobele wilden' zoals de Romantiek hen zag, wilde zien en Karl May hen beschreef. Nobele wilden?

We trokken door het reservaat van de Navajo-indianen, de Navahós, zoals je het uitspreekt. Een troosteloos gebied met her en der verspreid armoedige erven met een huis en wat in elkaar zakkende stallen. Wat klein vee. Blaffende honden, kippen, een paard. En vooral pick-ups, waarmee hele families zich met grote snelheid verplaatsten. De mannen met cowboyhoeden voorin in de cabine, de rest van de familie, vrouwen en kinderen, in de achterbak tegen de achterwand van de cabine hurkend, in elkaar gedoken tegen de wind. Meestal was een tradingpost het doel van de rit. Of liever gezegd de drank die je daar kon krijgen. Bij die winkels stonden, leunden, hurkten en lagen de indianen in alle vormen van beschonkenheid. Een droevig gezicht. Er bleek weinig meer over van hun aangeboren adel. Een gedegenereerd 'ras', al mag je dat woord niet meer gebruiken.

Wij kampeerden bij Gallup, in het Red Rock State Park. Jaarlijks wordt daar in augustus het Inter-Tribal Indian Ceremonial gehouden, interamerikaanse indiaanse spelen. Delegaties van Midden-Amerika tot Canada komen er. Voor de kinderen worden spelen gehouden, er zijn rodeo's en we zagen indianendansen, waarvan vooral de krijgsdans van de Apachen de meeste indruk maakte. Dat kon ook bijna niet anders.

Gallup zelf was een stad in oorlog. De politie patrouilleerde 5 man breed door de straten. En politie in die gebieden ziet er ook uit als politie, geen vriendelijke greenhorns met ringetjes in hun oren en zorgvuldig gecoiffeerde haren. Breedgeblokte beren, goed bewapend, en eerst slaan en dan pas praten. Dat type.

We zochten onze parkeerplaats op. in Gallup hadden we niets te zoeken. En daar stond John Tushi en gebaarde naar ons. Mijn reisgenoten verdwenen snel in de auto. Ik liep naar hem toe, hij zag er vriendelijk uit. Een grote indiaan. Indianen zijn meestal klein van stuk. Dronken was hij wel, dat was zeker zo. Hij maakte duidelijk dat hij een heerlijke kip had weten te bemachtigen,. Maar een kip  zonder brood, dat was jammer, dat bedierf voor een goed deel het plezier van het eten. En helaas zijn geld was op, dat was zijn probleem. En of ik hem niet aan wat kleingeld kon helpen.

We raakten aan de praat, hij vertelde hoe hij heette en waar hij vandaan kwam, ik vertelde hetzelfde. Maar Holland, dat zei hem niet veel. Achter mij kwamen mijn reisgenoten in opstand, ik moest nu echt mee. Dit was vragen om problemen. Maar niks problemen. Ik pakte, nog dommer mijn portemonnee, zocht wat kleingeld bij elkaar, genoeg voor brood, en ik nam aan dat hij er toch ook nog wat bij moest drinken.

John Tushi begreep de situatie, dat ik, we nu afscheid moesten nemen. hij gaf me een hand, een vette hand en zei eenvoudig: God bless you.

Ik ben niet gelovig, maar denk nog vaak dat zijn zegen mij geen kwaad heeft gedaan in mijn leven.

Bernard Schut

(uit: Bernard Schut. De weg naar Lethe. 2e dr. 2009 )