brazilie zuid amerika karin-marijke campo verde mst movimiento sin tierra landlozen brazilie

 

 

In Brazilië ben je voor of tegen de MST – althans dat is de indruk die we krijgen. MST is 'Movimento Sin Terra', oftewel de Landlozen die zich georganiseerd hebben. Ooit begon MST als beweging tegen ongelijk landbezit, een paar hele rijken bezaten [en bezitten] veel land terwijl er velen zijn die niets bezitten. Deze strijd tegen ongelijkheid is uitgegroeid tot een politieke beweging. MST bezet stukken ongebruikt land en claimt deze – en daar zijn de landeigenaren het uiteraard niet mee eens. Asentamentos zijn stukken land die de overheid heeft toebedeeld aan MST en in Campo Verde krijgen we de kans om er een aantal te bezoeken.

 

MST en asentamento's

MST kent vele vormen maar krijgt in de media vaker negatieve dan positieve aandacht. Ja, er wordt geplunderd. Ja, land wordt verkregen en doorverkocht. Maar de meeste landlozen willen gewoon een beter leven en bouwen dat op in asentamentos. De overheid schenkt het stuk land uiteindelijk vaak om van het gezeur af te zijn, of om goodwill te kweken. Helaas heeft de overheid in dit opzicht geen visie noch een lange termijndoel. Investeren doet ze niet of nauwelijks en krediet krijgen is min of meer onmogelijk – hoewel dit volgens onze gids onder de huidige president Lula wel is verbeterd. Hoe zo'n asentamento functioneert, verschilt nogal. Soms hebben mensen geen kennis [geen enkele scholing], soms is het onwil, soms ontbreekt het geld dat nodig is om van start te gaan. 

 

Zo'n 20 kilometer ten westen van Campo Verde ligt Asentamento 28 de Outubro – Florestan Fernando. Fernando was een vechter voor mensenrechten in Brazilië, maar werd vermoord. Zo hebben andere núcleus [wijken van de asentamento] ook namen van vechters voor mensenrechten, zoals núcleo Chico Mendes – een vechter voor mensenrechten die helaas ook werd vermoord.

 

Asentamento met een kwekerij van tropische bloemen

We worden hartelijk ontvangen door Doña Val en haar vier kinderen. Over de rode zandweg lopen we naar de entree van de tuin waar tropische bloemen worden gekweekt. Daar maken we al gauw kennis met de andere vijf families. Met z'n zessen zijn ze verantwoordelijk voor deze núcleo. Er is een coöperatie maar die is er alleen voor de bureaucratische rompslomp en daar hebben ze eigenlijk niets mee te maken – een werkgelegenheidsproject op z'n Braziliaans. Gewoon papierwerk eisen / verschaffen om wille van banen.

Maar goed, deze núcleo [zoals ook de anderen] is volledig zelfstandig en moet de eigen broek ophouden. Ze hebben geen salaris maar verdelen de opbrengsten die ze overhouden aan de verkoop van bloemen. Als er kosten gemaakt moeten worden, betalen ze die zelf. En dit gaat bij deze groep al 13 jaar goed. We proeven dan ook een gezellige, prettige sfeer bij deze club – maar we kunnen ons ook goed voorstellen hoe ontzettend moeilijk zoiets kan zijn en hoe makkelijk er problemen kunnen ontstaan ["Ja, maar ik werk veel meer dan jij", "Jij maakt veel te veel kapot", etc]. 

 

Doña Val leidt ons rond en laat ons de verschillende bloemen zien. We herkennen er een aantal uit Azië. Ze dragen namen als alpinia [een paarse bloem], costus espiralen [een nachtbloem], heliconia jasquini [familie van de bananenplant] en musa [een paarse bloem, ook familie bananenboom]. Het loont voor hen niet om op de markt te gaan staan maar ze verkopen aan bloemenhandelaren. Ze wonen hier allemaal 13 jaar en komen uit verschillende gebieden: Tangará da Serra, Rondonopolis, Novo Limpio en Cáceres. MST heeft deze asentamento gesticht. "MST is veranderd", zeggen ze, "ze zijn veel agressiever geworden en maken nu veel kapot". Nee, ze zijn niet [meer] enthousiast over de organisatie die hen hier op gang heeft geholpen. Het is ook duidelijk te zien dat deze asentamento een wereld verwijderd is van het agressieve, negatieve imago dat MST [terecht of onterecht] heeft.