brazilie zuid amerika landcruising cuiaba chapada dos guimareas grotten bezichtigen

 

 

We halen onze gids Ailton op en Coen wandelt even aan de overkant het Hotel Turismo binnen – het oudste hotel van Chapada dos Guimarães. Aldaar ontmoet hij Esmeralda en Cor, Nederlanders die hier voor een tiendaagse vakantie zijn. Ze zijn een beetje zoekende wat ze willen doen, want het blijkt dat een wandeling langs watervallen in het nationale park Chapada dos Guimarães alleen nog maar onder begeleiding van een gids mag en dat een ander spectaculair gebied, Cidade de Pedras, is afgesloten door IBAMA – de Braziliaanse overheidsinstantie die zich bezighoudt met de bescherming van natuur. Esmeralda en Cor willen wel met ons mee, en zo rijden we met twee auto's naar de Aroe Jari Caverna ten oosten van de stad.

 

De jungle en cerrado in

Het is een mooie wandeling, veelal door de droge cerrado, die een stuk groener is dan een paar weken geleden na al die regenbuien – de regentijd is echt begonnen met bijna dagelijks wel een bui. Een smal pad slingert tussen de lage struiken en bomen en ineens staan we in een tropische jungle. Hier is een overgangsfase tussen de twee landschappen en het is hier groener, dichter, vochtiger. Er zijn een paar fraaie houten hangbruggen gemaakt over smalle stroompjes en er staan opvallend veel planten in bloei.

 

Het huis van de zielen

De Aroe Jari Caverna werd door de Bororo Indianen gebruikt als ceremoniële plek om hun doden te eren. Ze noemden de caverna 'Morada das Almas' - 'Huis van de Zielen'. Als iemand overleed, werd hij in stilstaand water gelegd in deze grot en werd er afscheid genomen middels rituelen. Daarna werd het lichaam uit elkaar gehaald: het vlees ging naar de dieren terwijl de botten werden schoongemaakt en bewaard door de familie. "Indianen leven nooit in grotten of caverna's, indianen houden van zon", legt Ailton uit, "grotten en caverna's werden wel gebruikt voor religieuze doeleinden." Het Braziliaanse woord 'caverna' impliceert dat er een in- en uitgang is, in tegenstelling tot een grot, die alleen maar een ingang heeft. 

 

In de regentijd staat deze 1100 meter lange, lage caverna onder water; nu kunnen we 'm tot ongeveer halverwege lopen totdat we worden tegengehouden door het water. Zwarte vlekken op de grond duiden op de aanwezigheid van vleermuizen – het is vleermuizenpoep die hier de basis van leven vormt: de poep wordt gegeten door insecten, waardoor slangen en kikkers worden aangetrokken. Ailton legt uit hoe belangrijk het is dat er een goede ventilatie is. "Mensen zijn vaak bang voor een beet van een vleermuis hoewel dat maar zelden voorkomt. Maar het inhaleren van door vleermuizenpoep besmette lucht in een niet geventileerde ruimte is dodelijk, want er zit een bepaalde ziekte in. 

 

Van blauw water naar zwarte lucht

Een stukje verderop ligt Lagoa Azul – Het Blauwe Meer. Het is niet heel erg blauw op dit moment, dat hangt van de stand van de zon af, maar het superheldere water is toch mooi om te zien. Op de terugweg geeft Ailton uitleg over bloemen en planten van de cerrado, en hun medicinale gebruik. Het schijnt dat 70% van alle begroeiing op de cerrado gebruikt kan worden voor voeding of medicinale toepassingen. 

Na ruim 4 uur wandelen zijn we terug bij de entree en laten ons de warme lunch goed smaken. Het mooie weer slaat om en er hangen dikke, zwarte regenwolken in de lucht. Als Coen en ik gebruik maken van de buitendouche knalt het ineens boven ons. Bliksem slaat in de nieuwgebouwde communicatiemast bij de entree maar ook middenin de cerrado – het laatste leidt tot brand en zwarte pluimen vullen de lucht. Een rare gewaarwording. Je zult daar maar net lopen, zeg – zoals wij nog geen half uur geleden.

De volgende dag horen we echter van Carlos, de eigenaar van de fazenda, dat het niet veel later is gaan regenen en dat zo de brand is geblust.

 

Praktische informatie over de Aroe Jari Caverna in Brazilië

• De Aroe Jari Caverna ligt 40 kilometers ten oosten van Cuiabá, de hoofdstad van Mato Grosso in west Brazilië. De grot is goed te bereiken met een gehuurde auto [huren in Cuiabá] of taxi vanaf Chapada dos Guimarães.
• De grot kan alleen bezocht worden met een gids. In Chapada dos Guimarães zijn veel reisbureautjes die dagtochten aanbieden naar de Aroe Jari Caverna, maar ook naar andere mooie plekken in de omgeving. De tarieven van de reisbureaus verschillen niet veel van elkaar, reken op 100-130 reais [40-60 euro] per dag voor een groep tot vijf personen. Dit is exclusief transport. 
• Ailton [de gids hierboven genoemd] heeft z'n eigen reisbureautje "Chapada Pantanal" [Avenida Fernando Corres da Costa 1022, in het centrum], en kunnen we aanraden vanwege de tijd die hij neemt voor de wandeling en uitgebreide uitleg over wat je tegenkomt. Z'n Engels is echter redelijk beperkt.
• Entree voor Aroe Jari Caverna kost 15 reais [wandeling van acht kilometer met een bezoek aan Caverna Aroe Jari, Lagoa Azul, Ponte de Pedras en eventueel nog een 3 kilometer wandeling om te zwemmen in waterval] en ter plekke kan een warme lunch worden genuttigd voor 12 reais.