Het moet een krachtig "Nee!" geweest zijn dat dictator generaal Metaxas uitte op 28 oktober 1940 in antwoord op het ultimatum van Benito Mussolini om het Italiaanse leger toegang tot Grieks grondgebied te verlenen.
Zó krachtig dat er bijna 60 jaar na dato nóg ieder jaar over geparadeerd wordt.
Terwijl in heel Europa jaarlijks het eínde van de tweede wereldoorlog gevierd wordt, wordt in Griekenland het begín ervan herdacht met schoolparades en protserige legerparades in de grote steden.
De "Ochi"viering is een belangrijke nationale feestdag.
Nu doen er geruchten de ronde dat de staatsman generaal eigenlijk iets heel anders zei tegen Benito.
Aangezien de laatste geen Grieks sprak en de eerste geen Italiaans, zou de dialoog over de Italiaanse bezetting van Griekenland zich in het frans afgespeeld hebben, en het antwoord van Ioannis Metaxas heet te zijn: "Alors, c´est la guerre!" ofwel: "Nou, dan is het oorlog!".
En aangezien het ganse griekse volk weer geen frans sprak werd dit vertaald met het niet mis te verstane "óchi!"
Dat staat per slot van rekening ook beter op de spandoeken, en het was de generaal natuurlijk niet ontgaan dat de krachtige enkelwoordige uitspraken geschiedenis schrijven, en niet de lange franstalige zinnen!
Als Archimedes geen "Eureka!" geroepen had toen hij naakt over straat rende, maar "jongens, ik heb de oplossing voor het probleem met de zwaartekracht gevonden!" dan was hij vast en zeker allang in de vergetelheid geraakt.
Wie zou zich Newton nog herinneren als hij niet hard en in één woord "Auw!" geroepen had toen die appel op zijn hoofd viel?

Maar het is ook een symbolisch "Nee!".
Het was niet alleen het "Nee!" van een staatsman tegen een onderdrukker; het was een volmondig "Nee!" van een gekweld volk tegen alle onderdrukkers die het in zijn geschiedenis had moeten tolereren.
"Nee!" tegen de Turken, "Nee!" tegen de Venetianen, de Genuanen, de Engelsen, de Perzen.
Griekenland is min of meer altijd door de één of ander bezet en onderdrukt geweest.
Al in 500 v.Chr. schrijft de geschiedenis over de Perzen die uiteindelijk verslagen werden door de opvolger van Leonidas, Pausanius I.
Door de eeuwen heen is Griekenland vanwege haar strategische ligging altijd aantrekkelijk geweest voor ambitieuze veroveraars, die dan ook nog onderling slaags raakten terwijl het griekse volk het allemaal moest laten gebeuren.
Zo maakten de Venetiërs in de 13e eeuw een einde aan de Genuaanse heerschappij en bleven wel tot de 17e eeuw heersen over Kreta en de Ionische eilanden, terwijl ze in 1387 Thessaloniki verloren aan het Ottomaanse Rijk.
Het Ottomaanse Rijk hield stand én huis in Griekenland tot 1821 toen de Grieken eindelijk in opstand kwamen tegen het juk van de Turken.
Deze opstand wordt herdacht op de andere nationale feestdag: die van 25 maart, wanneer er opnieuw geparadeerd wordt om de griekse helden van 1821 te herdenken en te eren.
De Ionische eilanden kregen in de 19e eeuw ook nog met de Engelsen te maken die er een protectoraat van maakten. Deze eilanden werden niet bezet door het Ottomaanse Rijk.
Onderwijl waren de Grieken weerloos tegen al deze bezetters, en dat is vandaag de dag nog te merken. De Italianen, de Turken, de Engelsen, iedereen heeft zijn stempel achter gelaten op Griekenland. In de cultuur, de architectuur, zelfs de bevolking zelf, Grieken zijn er in alle soorten, maten en kleuren omdat het geen homogeen volk meer is.

Wij West-Europeanen hebben wel eens de neiging om wat neerbuigend te doen tegen de Grieken. Ik beschouw de Grieken na zoveel jaren als mijn landgenoten, maar het valt me vaak op dat gasten die uit Nederland komen de Grieken niet altijd helemaal voor vol aanzien.
Ze vinden Griekenland ongeorganiseerd, de Grieken liever lui dan moe, wij Nederlanders weten alles beter, en ga zo maar door.
Inderdaad loopt Griekenland in veel dingen achter op West-Europa. Hoe vaak hoor ik mezelf niet zeggen: "O ja, dat was 50 jaar geleden ook zo in Nederland", als het over opvattingen of gebruiken gaat.
Maar is dat zo raar? Is het niet veel opmerkelijker dat een volk dat door zijn hele geschiedenis heen onderdrukt is geweest door deze of gene het toch voor mekaar gekregen heeft zijn cultuur, religie, taal, gebruiken, onderwijs en principes te behouden? Zelfs dingen als de griekse keuken, muziek, klederdracht zijn bewaard gebleven!
Want alle voorgenoemde zaken, die een volk zijn identiteit geven waren altijd verboden!
Als we alleen al naar de 20e eeuw kijken in Griekenland, dan komen we een Deens koningshuis tegen dat een koning leverde voor Griekenland, de Klein-Aziatische catastrofe, volgend op de eerste wereldoorlog, de dictatuur van Ioannis Metaxas, de tweede wereldoorlog waarin Griekenland eerst door de Italianen en toen door de Duitsers bezet werd, daarna in 1947 de burgeroorlog toen de communisten de macht in handen probeerden te krijgen.
En van 1967 tot 1974 was er de militaire junta van de kolonels, en wéér moesten de Grieken het hoofd buigen en hun mond dichthouden. Wéér was er vanalles en nogwat verboden.

Was het nu niet de taal of religie, dan was het wel alles wat naar socialisme of communisme neigde, zoals boeken, films, bepaalde mensen en zelfs de letter "Z"! (die letter stond voor het woord "Zí" wat "hij leeft" betekent, een uitspraak die door het volk gebruikt werd voor de door de extreem rechtsen vermoorde linkse volksvertegenwoordiger Grigoris Lambrakis. Er is een film door Costas Gavras over die zaak gemaakt die "Z" heet.)
Wij Nederlanders kennen geen onderdrukking, geen stilstand in onze ontwikkeling, geen verboden van onze cultuur en tradities.
Wij hebben in de afgelopen eeuw een 5-jarige bezetting meegemaakt waarin onze taal, religie en gebruiken gerespecteerd werden en nóg roepen we "Hé, du! Geb doch mein Fahrrad zurück!" als we een Duitser zien!
Daarmee wil ik geenszins afdoen aan de kwellingen die de Nederlanders in die 5 jaar doorstaan hebben, doch nadruk leggen op wat het Griekse volk doorgestaan heeft in zijn 25 eeuwen van onderdrukking.
En nóg zijn ze er, de Grieken.
Met hun taal, cultuur, religie, tradities.
Ze zijn luid, hardstochtelijk in het uiten van gevoelens en opinies, maar dat is ze gegund, want ze zijn vrij! Eindelijk vrij!
Stel je dus even voor wat Griekenland en de Grieken geweest zouden zijn als ze altijd vrij geweest waren. Als al die antieke helden gewoon hun ontwikkeling door hadden kunnen maken!
Dan hadden ze waarschijnlijk, net als 25 eeuwen geleden, de dienst uitgemaakt in de wereld.
Dus als je de neiging hebt om de Grieken uit te lachen over die vastgeroeste tradities van die protserige parades, dan denk maar even aan die zware geschiedenis.
Dan zul je zeker ook zeggen: "Laat ze maar, ze hebben er een goede reden voor"