In juli 2008 wordt onze zoon geboren. Hij is half Zweeds, half Nederlands. Op anderhalfjarige leeftijd begint hij bij het kinderdagverblijf in Örebro. Over de verschillen en overeenkomsten tussen Nederland en Zweden, de leuke en minder leuke momenten en af en toe een flash-back naar de eerste anderhalf jaar.

Een week is niks. Al vijf dagen achter elkaar is onze zoon L  naar de dagis (kinderdagverblijf) geweest. Onze familie in Nederland is van te voren erg bezorgd geweest, onder andere vanwege de erg lage leeftijd van L. Om 'm dan al hele dagen alleen te laten met onbekenden, vinden ze wel een grote stap. M'n zweedse vriendin is vooral opgelucht dat hij naar Odenslund gaat, een nieuwe dagis vlak bij ons in de buurt.

Dat heeft nogal wat voeten in de aarde gehad. In onze wijk heeft een heuse baby-boom plaatsgevonden, en het aantal dagis-plaatsen leek tot voor kort niet genoeg. Daarom zouden we L. naar een andere dagis in een andere wijk moeten sturen. Verder van ons huis en werk vandaan. En dan ook nog een wijk met een hoog criminaliteitsgehalte! In Zweden regelt de gemeente naar welke dagis je kind gaat, en alles wat wij kunnen doen is het de gemeente bellen en hopen dat we de juiste persoon te pakken krijgen. Uiteindelijk is er dus een eeuwenoud houten gebouwtje in de buurt omgetoverd tot dagverblijf. Het ligt erg mooi in een park en behalve het gebouw zelf is alles er nieuw. Nu hebben we dus de eerste van twee weken "inscholing" achter de rug.

Het personeel heeft nog nooit eerder met elkaar samengewerkt. Een pas afgestudeerde jonge meid, een mevrouw van middelbare leeftijd en een oudere jongere hebben de afgelopen weken veel met elkaar aan teambuilding gedaan en werken nu al als een team. Dat heeft mede te maken met de nieuwheid van het hele gebeuren. De groep van ons zoontje is de enige groep. Er zijn geen andere groepen met oudere kinderen die rondrennen en -vliegen. Bovendien is in het trio een goede combinatie van nieuwe kennis en jarenlange ervaring in sociaal werk en het onderwijs. Dus we hebben wel vertrouwen in de leidsters.

De groep waar L. in zit, bestaat vooralsnog slechts uit drie kinderen. Drie jongetjes, drie leidsters en drie volwassenen hebben dus de afgelopen week elke dag een bakje koffie zitten drinken en kennis gemaakt met elkaar. De tweede week komen daar nog twee kinderen bij, die zijn de eerste week ziek geweest. Dan komen er in de loop van de weken nog zes kinderen bij en zijn ze met z'n elven. Het maximum is vijftien, maar dan moet er wel een leidster bij komen. Zou leuk zijn als dat een man is. Maar voorlopig is het natuurlijk een ongekende luxe om met zo weinig kinderen in alle rust je eerste week op de dagis door te brengen. Wat een verschil met de drukke Randstad die ik gewend ben!

De eerste dag is er nog nauwelijks speelgoed. Dat is wel besteld, maar nog niet aangekomen. In de loop van de week hebben we dus twee knuffelhonden van de IKEA, genaamd Oden en Thor, verwelkomd. Het thema is dus Viking-goden. Meubels arriveren ook in het midden van de week, en we mogen zelf af en toe helpen met het versjouwen van een kast. Er zijn niet genoeg stoelen, dus af en toe 'mag' er iemand op de grond zitten. Ook de bank is er nog niet, maar als die er wel is, wordt ie voor het raam gezet, en kunnen de kinderen daarop staan en hun ouders uitzwaaien. Het is erg leuk om zoiets van het begin af aan mee te maken en te zien groeien.

Het is niet zo dat de kinderen er van het begin af aan al een hele dag zijn. Eerst is het een uurtje kennismaken. De tweede dag wordt dat een halfuurtje langer. Zo gaat dat door tot we er op vrijdag zo'n tweeëneenhalf uur doorbrengen. De ouders zijn er ook de eerste week nog de hele tijd bij. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door het genereuze systeem van ouderschapsverlof in Zweden. Iedere ouder heeft recht op 240 dagen verlof met behoud van minstens 80% van de inkomsten. Die dagen moeten binnen zeven jaar na de geboorte van je kind worden opgenomen. Veel ouders nemen die dagen niet in één keer op, maar verspreiden ze over een aantal periodes. De eerste periode eindigt dan bijvoorbeeld met het inscholen van je kind op de dagis.

Op de laatste dag van de eerste week is er ook een warme lunch. Kinderen en volwassenen in Zweden eten altijd een warme lunch. Op school, op werk, thuis en dus ook op de dagis. Brood wordt niet als echt eten beschouwt, maar eerder als een tussendoortje,w at je bijvoorbeeld rond een uur of 10 eet, tussen ontbijt en lunch door. We eten deze vridjag "Hermanssons gratäng", een gerecht met gegratineerde aardappels verzorgd door een keuken die ook voor andere scholen eten maakt. Het schema voor de komende weken staat op internet. Zo weten de ouders dus wat ze de komende dagen niet moeten klaarmaken. Volgende week wordt het inscholen afgerond. Daarover later meer!