Langs de Deuterseweg, iets voorbij oude wachtpost 39, begint een pad van Staatsbosbeheer. Via dit pad kom je op een met mos bedekte spoordijk met een dubbele rij eikenbomen. Onder de eiken grazen ponypaarden. De aankleding heeft iets surrealistisch, als een compositie van een negentiende-eeuwse landschapsschilder. Na een wandeling van ongeveer een kilometer kom je aan de rand van een groot water en zie je hem in volle glorie liggen: de brug over de Moerputten.

Het panorama is uniek: zeshonderd meter smeedijzer en klinknagels, rustend op twee stevige landhoofden en 35 massieve bakstenen pijlers, zich roerloos uitstrekkend in een rimpelloos meer vol waterlelies. Het water is geheel omringd door een dicht moerasbos. De stilte is volkomen, slechts het zoemen van insecten en het iek-iek van een watervogel zijn te horen. In de verte duidt alleen de torenspits van Vlijmen op het bestaan van een bewoonde wereld.

Het moerasmeer heeft natuurlijk wel wat aan mysterie ingeboet sinds hier een wandeling is uitgezet, compleet met informatiepanelen. Het gebied is namelijk ook natuurreservaat. Zo vertelt het paneel dat hier het pimpernelblauwtje en het moeras-melkviooltje nog voorkomen, en dat is natuurlijk ook niet niks. En de brug is inmiddels rijksmonument. Ze hebben er maar gelijk een hek voor gezet met een bord: niet toegankelijk voor publiek, te gevaarlijk.

De Langstraatspoorweg tussen Den Bosch en Lage Zwaluwe werd tussen 1884 en 1890 opgeleverd. De voltooiing liet lang op zich wachten, want de Langstraat was een ingewikkeld gebied dat vrijwel iedere winter werd geteisterd door overstromingen. Als het water van de Maas hoog stond en riviertjes als de Dommel, de Aa en de Donge hun water niet kwijt konden, dan lag de Langstraat maanden lang geïsoleerd tussen het water van de grote rivieren, het Bossche inundatieveld en de Baardwijkse Overlaat, die het overtollige water moest zien af te voeren. Een spoorlijn aanleggen was dus geen simpele zaak; een hoge dijk en veel bruggen waren nodig en het complete spoorweg-emplacement van Den Bosch moest worden opgehoogd.

Je vraagt je af waarom men überhaupt aan de spoorlijn is begonnen. Maar de Langstraat was ondanks alles een dichtbevolkt gebied met een bloeiende landbouw en een belangrijke leerindustrie. Een spoorlijn zou de regio uit haar isolement helpen. De hoge aanlegkosten schrikten particuliere investeerders af. Daarop besloot de overheid in 1875 zelf het initiatief tot aanleg van de spoorlijn te nemen. Maar de spoorlijn lag ongunstig ten opzichte van de woonkernen. De autobus bediende de lintdorpen veel beter dan de trein. Het passagiersvervoer werd in 1950 gestaakt. Het goederenvervoer duurde nog tot 1972. Als het aan de NS had gelegen, was de brug over de Moerputten al lang gesloopt. Gelukkig waren er mensen die dat nog net tegen konden houden.

Voorbij de Moerputten loopt een dichtbegroeide spoordijk in de richting van Vlijmen. Over de Bossche sloot ligt een tweede, veel kleinere vakwerkbrug. Bij de Heidijk, een van de vele dijken die de Langstraatdorpen tegen het water moesten beschermen, was ooit een halte. Van station Vlijmen rest niet veel meer dan een strook kasseien op de plek van de voormalige losplaats en een rommelig bosje op de fundamenten van het stationsgebouw.

De omgeving van het stationnetje van Nieuwkuyk is totaal veranderd. Het haltegebouwtje staat wat verloren op een modern bedrijventerrein en aan de voorzijde scheert het drukke verkeer van de A59 pal langs de gevel. Het is moeilijk voorstelbaar dat hier mensen slapen, maar de wachtpost wordt toch echt bewoond. Het wachtpostnummer 34 is nog vaag herkenbaar, evenals de naam Nieuwkuik, alternatief gespeld in zwarte letters op oranje tegels.

Voorbij Nieuwkuyk wordt de fietser gedwongen het tracé te verlaten. Een poging om het elders weer op te pikken strandt op een omheining, waarachter allerlei mensen rondlopen. De reden van alle drukte blijft volkomen duister, tot een hek met een bordje de oplossing brengt: 'Leveranciersingang van Het Land van Ooit'. Wie met een verouderde topografische kaart op stap gaat, kan dit soort verrassingen verwachten. De toegangsweg naar het pretpark loopt over de oude spoorbaan.

In Drunen is het spoorwegverleden sowieso grondig weggepoetst, de spoorbaan is nota bene getransformeerd in een autoweg, parallel aan de autosnelweg: ruim baan voor de automobiel! De haltegebouwen zijn verdwenen, de Stationsstraat loopt dood op een rotonde. Het passeren van het monumentale Lips-complex maakt veel goed. De sleutelfabriek heet tegenwoordig John Crane Lips en produceert Marine Propulsion Systems, oftewel scheepsschroeven. Een verzameling manshoge exemplaren ligt naast de fabriek te wachten op klanten.

Wanneer we Drunen bijna uit zijn, komt ook het spoorwegtracé weer in beeld. Het talud loopt langzaam omhoog in de richting van de Baardwijksche Overlaat. Een paneel vertelt dat dit hier het Halve Zolenpad begint, een fietspad over de voormalige spoorlijn.