Eenmaal buiten de bebouwde kom is de spoorlijn weer goed te volgen. Het brede talud - de lijn was dubbelsporig - voert door het geaccidenteerde terrein van de Biltse Duinen en de landgoederen Dijnselburg en De Pan. Er loopt tegenwoordig een fietspad overheen, tussen zwaar loof- en dennenhout, met doorkijkjes op een zandverstuiving en de groene eilandjes van golfclub De Pan. In de herfst wemelt het hier van de paddestoelen, waaronder opvallend veel vliegenzwammen.
Het ministerie van Oorlog vond het geen goed plan, zo'n spoorlijn naar Zeist. In de Biltse Duinen lagen militaire schietbanen; als die zouden verdwijnen, zou dat ten koste gaan van de schietvaardigheid van de soldaten, en dus van onze staatsveiligheid. Uiteindelijk kwam de spoorlijn er toch, dankzij het doorzetten van de gemeente Zeist. In augustus 1901 werd ze in gebruik genomen.
De bosrijke omgeving vormde een aantrekkelijk woongebied en langs de lijn kwamen al snel villadorpen tot ontwikkeling, zoals Bilthoven, Bosch en Duin, en Huis ter Heide. Ook Zeist groeide snel. In de villa's vestigde zich de eerste generatie forensen. Op zondag maakten honderden Utrechters het ritje naar Bosch en Duin of Huis ter Heide, om zich te verpozen in de bossen.
Ondanks het hoog opschietende gewas is het lage perron van Bosch en Duin nog herkenbaar. Na de oorlog werden hier twee uitgerangeerde passagiersrijtuigen opgesteld, die dienst deden als noodwoning. Eén van de wagons staat er nog in vrijwel ongeschonden staat, met treeplanken en andere accessoires, zoals de emaillen bordjes naast de rijtuigdeuren, die in vooroorlogse letters laten weten dat het om een '1e classe' rijtuig gaat. Met minder kon je als woning natuurlijk ook geen genoegen nemen. Het rijtuig is nog altijd bewoond.
Vijftig meter verderop staat een houten huis met een geheim: het tweede rijtuig. De bewoners hebben hun provisorische woning in de loop der tijd zo uitgebreid dat ze inmiddels geheel aan het oog is onttrokken. Maar wie de voordeur binnengaat, loopt tot zijn verbazing opeens door het gangpad van een coupé-rijtuig.
Tussen de bomen liggen dromerige villa's. Kort na de opening van de spoorweg werd de NV Villapark Bosch en Duin opgericht, met de spoorwegmaatschappij als belangrijkste aandeelhouder. Dat was goed gezien van de spoorwegmannen. De spoorlijn veranderde de schrale zandgronden in één klap in waardevolle bouwgrond en andersom zou de vestiging van welgestelden de spoorlijn weer ten goede komen.
Op de brede Amersfoortsche weg is het sinds de opening van de A28 wat minder druk. De spoorwegovergang was een hinderlijk obstakel. De afgedankte spoorbomen hebben hier nog jarenlang in het bos gelegen. Aan de overzijde staat het witte stationsgebouwtje van Huis ter Heide. Café-Restaurant Spitfire staat in versleten letters op de gevel, een verwijzing naar het nabije vliegveld Soesterberg. De stationsluifel is verbouwd tot serre, de wachtkamer met de originele houten banken geeft toegang tot het terras.
Veel leven zit er niet meer in sinds de Amerikanen uit de vliegbasis zijn weggetrokken en een steenworp verder een McDonald's-filiaal is geopend. Tot 1941 stopten hier reizigerstreinen. De Duitsers staakten de dienst, de lijn had voor de bezetter geen strategische waarde. Het spoor werd opgebroken en het materieel gevorderd. Na de oorlog is de lijn als enkelspoor herlegd, maar alleen voor goederenvervoer. In 1961 sloot de gasfabriek in Zeist haar poorten, het kolenvervoer verminderde sterk. In 1972 werd de 'laad- en losplaats Zeist' gesloten en korte tijd later werd het station gesloopt.
Voorbij station Huis ter Heide kruist het tracé de A28. Het betonnen viaduct is vrij nieuw en het ballastbed nog vers. Het viaduct is in de jaren tachtig gebouwd, bij de aanleg van de snelweg. Het spoor was al opgebroken, maar er gingen stemmen op om de lijn te reactiveren. Het viaduct is echter nooit gebruikt.
Via een scherpe boog komt de spoorbaan Zeist binnen. Aan de boog stond de Gero-fabriek, waar half Nederland zijn roestvrijstalen bestek vandaan had. Het bedrijf is verdwenen. Een verwilderde zandbaan slingert zich tussen de huizen door in de richting van het stationsemplacement, waar ook de remises van de Utrechtse trams stonden en de sporen naar de gasfabriek lagen. Jarenlang bevond zich hier een uitgestrekte kaalslag. Sinds kort is het terrein bebouwd met een woon- en winkelcomplex. Op de Stationslaan en café Spoorzicht na herinnert hier niets meer aan het spoorwegtijdperk.
Er zijn nog geen reacties op deze bijdrage.
Zomer in Noorwegen: Doen!Noorwegen voor levensgenieters: ontdek het, beleef het! Meer info. |
![]() |
Quebradaada de Humahuaca - Vrouwen met zakken cement verzamelen zich aan de grens tussen...
Noorwegen - Noorwegen is een modern en eigentijds land waar geschiedenis en...
Istanbul - Het is begin mei 2002 en ik reis vanuit mijn woonplaats Samos de...
Restaurant Het Heimwee - Waar eten we? Restaurant Het Heimwee in Nijmegen. Waarom?...
Voormalig keeper van Oranje Hans van Breukelen (53) doet een wens....
Uruzgan - Civiel leider Michel Rentenaar viert Kerst met de Task Force in...
Odessa - SP-Kamerlid Harry van Bommel (47) was waarnemer bij de verkiezingen in...
Cape Cod - De treinliefde van Paul Theroux (68) is nog steeds niet beteugeld. De...
Rusland - Welke ontmoeting in de trein was zo speciaal dat je die nooit meer zal...
Duitsland - Sta je niet graag op de latten en trek je liever wandelschoenen aan,...
Bali - Waar kun je het beste naar toe als je Kerst wilt ontvluchten? Waar...
Iran - Hoe reis je als vrouw alleen het beste rond in minder...