Amersfoort Kesteren

door kees_volkers op donderdag 28 juni 2007

Amersfoort, Nederland op zaterdag 15 september 2001

Bron: redactie
spoorwegen verkeer en vervoer infrastructuur ruimtelijke ordening

 

Kesteren was ook een bijzonder station: het perron lag in de oksel van de splitsing. In Nederland zien we dat verder alleen in Schin op Geul. Aan de Tielse kant is het perron aangepast 'aan de eisen van deze tijd', de Amersfoortse kant hebben ze gelukkig ongemoeid gelaten. Het perron is hier ouderwets laag en erlangs ligt, op vermolmde dwarsliggers, het uitgerangeerde spoor, dat na honderd meter doodloopt tegen een verbleekt stootjuk. Op de gevel van het karakteristieke stationsgebouwtje uit 1884 staat de oude kilometeraanduiding: KM 20,772.


De spoorlijn Amersfoort-Kesteren werd in 1884 opgeleverd, maar pas in 1886 in gebruik genomen. Er was gesteggel over de exploitatie. Uiteindelijk mocht de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HSM) het vervoer verzorgen. De HSM kon nu eindelijk een eigen verbinding met Duitsland verwezenlijken. Die verbinding is na de oorlog niet hersteld, omdat de diverse spoorwegmaatschappijen inmiddels waren gefuseerd en deze omslachtige route overbodig was geworden. Tot 1972 was er tussen Amersfoort en Rhenen nog goederenvervoer. Tegenwoordig rijdt er nog één treintje per dag naar Pon, een auto-importeur in Leusden.


In Amersfoort ligt de spoorlijn er nog strak bij, enkelsporig weliswaar, maar met een vers ballastbed en moderne dwarsliggers. Een zilveren streep op de spoorstaven vertelt dat het lijntje nog wordt bereden. Dieselloc 6427 komt op haar gemak voorbij keutelen, baasjes houden even de hond vast: het is het beeld van de lokaalspoorweg. De locomotief is op weg naar Leusden om een lege autotrein op te halen bij Pon. De internationale verbinding is vervallen tot raccordement. Maar ongetwijfeld is het de enige spoorlijn in Nederland die nog functioneert dankzij de automobiel.


Tussen Amersfoort en Leusden loopt het spoor door de aantrekkelijke omgeving van de Heiligenberger beek. Tot de aanleg van het Valleikanaal veranderde het loom meanderende riviertje overigens regelmatig in een woeste beek en bezorgde het de Amersfoorters flinke overlast.


De losplaats van Pon telt twee sporen. Op één daarvan staat een aantal wagons met Spaanse auto's. Voorbij de losplaats blokkeren twee kruislings over de rails geplaatste dwarsliggers de doorgang. Onmiddellijk schiet het gras hoog op. Het overwoekerde spoor passeert wachtpost 44, waar tot 1927 de halte Leusden was. Een silo van de Coöp. Handelsvereniging ontbreekt niet. Deze kenmerkende gebouwen behoorden tot de vaste uitrusting van elk plattelandsstationnetje.


Bij wachtpost 43 houdt het spoor op. De laatste opgebroken stukken liggen opgestapeld in de spoorberm. Vanaf hier neemt de spoorlijn de gedaante aan van een karrenspoor, begroeid met berken en braamstruiken. Bij km 44 scheert het talud de Grebbelinie. De liniewal langs het Valleikanaal is duidelijk te zien.


Het ministerie van Oorlog wilde de spoorlijn per se achter de Grebbelinie hebben. Het emplacement van station Woudenberg-Scherpenzeel werd daarom zeer ruim aangelegd, in verband met de aanvoer van manschappen en materieel. Het is nu een rommelig bedrijventerrein, maar niet zonder verrassingen. Zo kan je bijvoorbeeld in de berm van de weg een paar afgedankte spoorbomen en een wielstel van een oude locomotief zien liggen.


De gebouwen van de Coöp. landbouwvereniging De Verwachting en Roomboterfabriek De Vooruitgang (prachtig tegeltableau) herinneren aan tijden van hoop en vrees. Er huizen nu fitnessclubs en keukencentra in. Op het pleintje voor de lege silo van Coolen Mengvoeders staat een afgedankte machine van Backer & Rueb te pronken op haar sokkel.


Tussen de loodsen ligt enigszins verscholen het oude stationsgebouw van Woudenberg-Scherpenzeel. Het terrein daarachter is een opslagplaats voor oude spoorstaven, afgedankte dwarsliggers en roestige spoorbouten. Op het dak van het station prijkt een ijzeren windvaan waarin de letters SS (Staatsspoor) zijn uitgespaard. Blijkbaar heeft de HSM deze vergissing nooit recht kunnen zetten.


Voorbij wachtpost 39 begint de spoorbaan langzaam te stijgen. Het zandige baanlichaam verandert allengs in een forse, hoge dijk, die zich voorlopig niet makkelijk uit het landschap zal laten wegpoetsen. Het is trouwens verrassend hoeveel wachtposten nog langs de spoorbaan staan: eenvoudige dienstwoningen van grauwe baksteen, met boogvensters en kenmerkende muurankers. Opvallend is dat de meeste bewoners het oude wachtpostnummer opnieuw op de gevel hebben geschilderd.


De spoordijk, die in dertig jaar tijd volledig is dichtgegroeid, eindigt vlak voor de spoorlijn Utrecht-Arnhem. Vroeger lag op deze plaats een viaduct. In 1981 werd vanuit Utrecht een nieuwe aansluiting gemaakt en kreeg het stukje naar Veenendaal en Rhenen een tweede leven. Het lijntje schijnt zeer onrendabel te zijn.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze bijdrage.

Schrijf een reactie

plaats reactie

Je bent bij het reisdagboek van:

icon kees_volkers
kees_volkers heeft 20 artikelen geschreven.
 
Abonneer op nieuwe verhalen via e-mail of rss of stuur kees_volkers een bericht.

Advertenties

Zomer in Noorwegen: Doen!


Noorwegen voor levensgenieters: ontdek het, beleef het! Meer info.

Best gelezen artikelen

BN'ers op reis: Waar zit je?

Tips voor op reis