Heerlen waarderen moet je leren

“Dat Heerlen genomineerd wordt als lelijkste stad is geen verrassing, want Heerlen is anders. Eenzelfde onderzoek kun je op dezelfde wijze houden over de vieste groenten, met dezelfde voorspelbaarheid. Spruitjes en witlof en asperges met stip genomineerd. Appelmoes met een kersje gaat er bij iedereen wel in”, zo reageert Lex Smeets, wethouder ruimtelijke ordening en Stadsontwikkeling op de nominatie.

“Klinkertjes, grachtjes, trapgeveltjes en 17e eeuwse gaslantaarns met spaarlampen zijn goed voor een lage plaats op de ranglijst van lelijkste steden. Heerlen heeft niet overwogen die in het stadsbeeld terug te brengen. De stad heeft haar eigen menu, dat kennelijk niet door iedereen wordt gewaardeerd.

Wij durven echter te stellen dat het een kwestie is van proeven. Smaak moet je ontwikkelen. De Heerlense stadskern voert je niet terug naar de gouden eeuw, zoals hierboven beschreven, maar heeft een eigentijdse uitstraling. Onze stad en haar pareltjes kregen vorm in de eerste helft van de vorige eeuw toen de mijnen de stad lieten groeien en bloeien. Daardoor is er een kwaliteit die zich niet in hapklare brokken laat uitserveren en die je moet leren waarderen. Genieten van scampi’s, schimmelkaas, schelvislever en cantharellen moet ook geleerd worden.

Zo heeft Heerlen naast populaire bestemmingen zoals bijvoorbeeld ons Kasteel Hoensbroek en binnenkort de grootste Ikea van Europa, ook kwaliteiten die niet voor iedereen meteen herkenbaar zijn. Mooie plekken, moderne architectuur, veel groen. Heerlen is een plaats waar een kwart van de Limburgse bevolking graag verblijft. Heerlen is een innovatieve en open stad; de stad wordt bevolkt door de afstammelingen van de pioniers die van heinde en verre kwamen om hier de grootse mijnindustrie op te bouwen. Dat leverde een bijzondere open samenleving op van mensen van vele nationaliteiten. En daar zijn we net zo trots op, als op onze meer dan 250, veelal jonge monumenten, met als grootste parel ons Glaspaleis.

Natuurlijk zien wij in de reacties van lezers pijn om de gebouwen die gesloopt zijn en die pijn voelen wij net zo goed. Maar tegelijkertijd horen we pas dat iets in Heerlen mooi is als het is verdwenen. Het blijft blijkbaar moeilijk iets moois te zien als je ernaar kijkt. Typerend is dan ook een reactie op foto’s van enkele mooie Heerlense plekken op de volkskrantsite: van de foto’s suggereert een lezer dat het niet waar kan zijn; het lijkt wel zo’n plaatje van een ontwikkelaar. Is Heerlen dan te mooi om waar te zijn?

Nee hoor. Het is misschien minder populair, maar Heerlen gaat voor eigentijdse kwaliteit. Kom maar kijken, het is de moeite waard.

Het is duidelijk, dat Bart niet in Heerlen woont. En al heel lang niet meer. Als dorpeling (Treebeek) kijk je inderdaag tegen de grote stad op. Dat zou anders moeten zijn met de roots uit de Wever (thans AMC). Heerlen verdient geen 4e plaats. Of je wordt 1e, beter nog: Heerlen hoort niet in dit rijtje thuis. Net zoals Bart, zullen de stemmers niet in Heerlen wonen. Heerlen is een stad in beweging. Inderdaad in het kolentijdperk uit de voegen gebarst. Jammerlijk enkele juweeltjes gesloopt om lelijkheid te bouwen. Maar de laatste jaren, maakt de lelijkheid plaats voor fraaie gebouwen. En natuurlijk zijn er bestuurlijke fouten gemaakt. Heerlen gaat nu de goede kant op. Een fraai glaspaleis, Pancratiuskerk, het opgeknapte Pancratiusplein met de vele terassen. Een geweldig vernieuwde schouwburg. Een bijna geheel opgeknapte Cityring, en over een half jaar een schitterend nieuw busstation, etc. De drugsoverlast/tippelen behoort al lang tot het verleden. En Heerlen heeft het al enkele jaren voor elkaar, wat in het land niet mogelijk is: een goed en veilig geregelde nachtopvang. Wist je dat Heerlen de sportiefste stad van het zuiden is? Heerlen is een stad, om trots op te zijn. Een stad die voortdurend in beweging blijft. En geloof mij, er is afgerekend met het verleden!

Heerlen heeft zijn hart verloren. Al het oude is afgebroken. Het cenrtum destijds herbouwd in Amerikaanse stijl: blokkendozen. Nee Heerlen is niet mooi (meer) en zal dat ook nooit kunnen worden. Je kunt proeven wat je wilt, het wordt niks. Het is een samenraapsel van probeersels die allen mislukt zijn. Het dorp dat een stad wil zijn, maar in de embryonale fase is blijven steken.
Wat heb je aan 1 kasteel en een Ikea, als je dagelijks door de grauwe straten loopt. Heerlen, een dorp dat zich groot waant (onder meer door stadsdelen op ANWB-borden aan te geven als aparte kernen!). Geleen is nog mooier en sfeervoller!

Even terug naar naamgenoot Lex hierboven, wethouder in het Heerlense.

Kasteel Hoensbroek, ja mooi, maar da's half pronken met andermans 'herindelings'veren.
De grootste Ikea? Da's nog niet meteen de mooiste...
En zoeken naar mijnbouw-schoonheid vergt momenteel een electronenmicroscoop.
De binnenstad van Heerlen? Eenheidsworst voor wie op ooghoogte kijkt, maar ook zijn hoofd optilt naar de immer grijze lucht.
Heerlen bracht een boekwerk uit met eigen architectuur. 't Was lang zoeken om er een titel 'standaardwerk' aan te kunnen geven. Veel verder dan 'Peuts' kwamen de 'koelemen' niet.
Lelijkheid? Weldegelijk. Leegstaande DSM-huizen in de binnenstad, een opgeknapte stadsschouwburg met een winderig, betonnen plein ervoor een een fijnstoffen 'stadsautoweg' aan de achterzijde, snel opgevuld met een mager C&A-filiaal, een flets DSM-hoofdkantoor en een wegkwijnende Pancratiuskerk rondom een 'markt' met lauwwarme horeca in een nimmer eindigende 'werk in uitvoering'-centrumsfeer. Stadhuis al gezien? Een aanfluiting! Bioscoopje pakken? De verlichting aan de buitenkant is sinds de bouw in de jaren tig nooit meer veranderd. De 'Vroom'? Armoe troef van binnen en (vooral) van buiten! Berden? Opgeklopt design-gevoel in een moderniserend jasje. Heerlen? Gelukkig te mijden...

Tsja, in Heerlen kom ik niet zo graag omdat het niet echt straalt.
Ik rij liever door naar Aken, die paar minuutjes kunnen er ook nog
wel bij. Persoonlijk hou ik niet van moderne nieuwe steden, ik heb
liever 'n historische stad zoals Maastricht. Heerlen is niet echt Limburgs,
het eigen taaltje is helaas nauwelijks te horen. Alleen het zgn Huilands
wordt in deze omgeving veel gebruikt en daar krijg ik de kriebels van.
Nee deze omgeving mijdt ik zoveel mogelijk, ik hoor hetzelfde van vele
anderen als ze hun mening moeten zeggen.

Fijn dat Heerlen de tongen los maakt. Ik heb geprobeerd in mijn artikel uit te leggen dat Heerlen misschien niet de mooiste parel is van het land, maar zeker ook niet verdiend om te worden afgekraakt in deze peiling. Ik zie de stad ten goede veranderen (vernieuwde schouwburg, bongerd, pancratiusplein, interessante architectuur etc) maar het gaat langzaam. Denk aan die prachtige panden in bijv. de Saroleastraat die je door de winkels niet meer opmerkt.
Dorpeling voel ik me niet, ook als je in Treebeek/grens Hoensbroek woont, woon je nog altijd in de drukste verstedelijkte regio na de Randstad. En na Utrecht, Amsterdam en Brussel kijk ik zeker niet meer als dorpeling naar Heerlen.
Bij het festival Cultura Nova heb ik de eerste jaren (1991-1997) gewerkt in de zomer, ik de er pers en publiciteit. Ik ben er trots op dat het festival zo groot is blijven groeien, en dat Heerlen zich mede door Cultura Nova zo duidelijk probeert te ontwikkelen als cultuurstad. In Maastricht is dat gemakkelijk, in Heerlen is dat een prestatie. Chapeau dus.
@ Jos: ik denk dat er in Heerlen veel meer dialect wordt gesproken dan je denkt!

bovenstaande reactie was dus echt van bart :-)

Ja, gemengde gevoelens heb ik ook voor Heerlen, de stad waarin ik ben opgegroeid. Heerlerheide was ook wel het toppunt van lelijke mensenhokken op een hoop. Maar het centrum, de Saroleastraat, de Boord met die witte flatjes en de oudere wijken in zuidelijke richting waren toch altijd wel plezierig, zelfs hier en daar statig. Het CBS en het ABP waren en zijn afzichtelijk, absoluut on-Limburgs, hebben er nooit thuisgehoord. Die mooie, oude mijnwerkerswoningen op de Schelsberg met het vinkenkastje naast de deur en de duivenmelkershokken achterom, dat was het originele Heerlen, maar ik ben al lang weg, misschien is het allemaal al veranderd.

Inderdaad jammer dat ze bijna alles van de mijn hebben weggeblazen, een fout die al gauw als zodanig werd erkend, vooral als er dan Einheitsbrei voor in de plaats kwam. In het Duitse Ruhrgebiet hebben ze er meer van gemaakt, maar goed. Ik heb toch ook veel nostalgische en prettige herinneringen aan Heerlen overgehouden.

Groeten uit Canada

graag wil ik reageren op het verhaal van de wethouder, Heerlen wordt anders mooi, prima maar begin dan eens met het onkruid.
Misschien niet helemaal hier in het verhaal thuis maar je hoeft Heerlen maar binnen te rijden (fietsen of lopen) en overal op de stoepen, vluchtheuvels, ed zie je onkruid en niet iets van 3 - 5 cm maar neem bijv. Akerstraat Nood - Hoensbroek soms staan hier vlaggemasten met een reeks van vlaggen maar het onkruid ziet er niet bij uit.
Ook vind ik het schandalig dat er langs de autoweg zoveel rotzooi ligt. lieve mensen ruim dit thuis op en gooi het niet uit je auto
Ook dit zou Heerlen aantrekkelijker maken

Interessant om te lezen hoe een Heerlense wethouder ruimtelijke ordening zich aangesproken voelt als "zijn" stad tot 1 van de lelijkste in NL wordt verkozen. Op zich zal die uitverkiezing, lijkt mij, zeer weinig Heerlenaren verbazen. Velen zullen wellicht aan de stemming zelf hebben mee gedaan. Toch, zegt "hun" wethouder, hebben ze het bij het verkeerde eind en is het waarderen van hun stad een kwestie van leren. "Smaak moet je ontwikkelen". Het spijt me zeer, maar deze neerbuigende arrogantie van een lokale PvdA-bureaucraat heeft een wel zeer hoog "regenten"-gehalte. Er is een reden, Lex, waarom Heerlen op deze plek is uitverkozen. En niet omdat het zo'n excentrieke schimmelkaas of schelvislever is die Heerlenaren – en anderen - niet hebben "leren" waarderen. Maar simpelweg omdat ze jouw mening niet delen en het een rotzooitje vinden. Ga hun dan alsjeblieft niet vertellen dat ze het niet begrijpen of verkeerd zien of nog moeten leren waarderen. De ruimtelijke ordening van Heerlen is het product van ettelijke decennia wanbeleid. Daar had jij als huidig wethouder geen invloed op, en heb je ook nu maar zeer marginaal invloed op. Om "jouw" stad en “jouw” ruimtelijke ordening dus af te schilderen als een bewust "product" dat een toonbeeld is van "eigentijdse kwaliteit" is een lachertje en een goedkope marketing truc. Heerlen heft inderdaad een aantal pareltjes aan gebouwen en plekjes. Maar het geheel is een rotzooitje, Lex, en dat weten Heerlenaren – en anderen - maar al te goed. Vandaar de uitverkiezing. Je poging om jouw mening en zienswijze superieur te achten aan die van je stadsgenoten en deelnemers aan deze enquete is genant en (naar mijn mening) een mooi voorbeeld van de arrogantie aan de macht.