De mooiste Jugendstil?

door reisbureau op woensdag 24 oktober 2007

Amsterdam, Nederland op woensdag 24 oktober 2007

Bron: redactie
klik voor een grotere foto
architectuur jugendstil reisbureau tips steden

 

Wat hebben Wenen, Praag, Brussel, Barcelona en Riga gemeen? Natuurlijk, het zijn allemaal Europese steden, maar je vindt er ook architectonische hoogstandjes in Jugendstil. Toch hoeft de liefhebber lang niet altijd honderden kilometers te rijden om al dat moois te bewonderen, want in vrijwel alle grote steden in West-Europa (en ook provinciesteden) kom je Jugendstilpareltjes tegen, ook in Nederland.

In Wenen ontkom je er niet aan, de bezoeker kan zich naar hartelust laven aan Jugendstil. Naast de bekende gebouwen heeft deze stad veel geheime schatten, schrijft Effy. ‘Als je achter de coulissen durft te stappen, kom je zomaar een oud hotel binnen waar je je in de vorige eeuw waant.’ Of verlies jezelf in de - vaak geslote - winkeltjes rondom de Naschmarkt waar de Jugendstilmeubels vaak onder het stof staan te wachten op een koper.

In Praag moet Fiona Verwijs uitkijken dat ze niet alleen maar naar boven loopt te staren, want op ooghoogte is ook veel Jugendstil te zien: beelden en grafmonumenten, bruggen, houtgesneden deuren en keramiek. Ruud van Enschot bezocht er café l’Imperial: ‘van het plafond tot de vloer een sprookje’. Praag is ook voor Gerda dé Jugendstilstad, maar er zijn volgens haar veel meer steden in Tsjechië met prachtige gebouwen en ornamenten, zoals Jablonec nad Nisou en Liberec.

Voor Frits Haans is Brussel de winnaar: maar dat komt ook omdat hij er vaak is geweest om per wijk/stadsdeel naar Jugendstil te kijken. ‘Honderden panden die vooral te vinden zijn in de randgemeenten van Brussel (Elsene, Schaarbeek), maar Antwerpen/Berchem is ook niet te versmaden.’ Andere bezoekers van volkskrantreizen.nl noemen vooral het wijkje Cogels-Osylei: vijf, zes straten waarin elk huis anders en mooi is.

Barcelona biedt meer dan Gaudí. Struinend door de stad kom je genoeg werk tegen van andere Modernista-architecten. ‘Ware snoepjes’, noemt Rob van der Schans ze: een schitterende parapluwinkel aan de Ramblas en vlakbij de overdekte markt een delicatessenzaak, beide van binnen nog helemaal in Jugendstil. Een ongekende indruk op Kokkie Prins maakte het ziekenhuis Sant Pau, dat nog in bedrijf is: een combinatie van loeiende ambulances, glas in lood en gekleurde torentjes.

En dan: Riga. Bij veel Jugendstilbewonderaars staat deze stad nog op de wensenlijst. Paul Simonis was er. ‘De Jugendstil in Riga steekt die van Brussel, Praag en Barcelona naar de kroon. Ga naar de Alberta Iela met vele schitterende gevels.’

Naast de bekende steden halen Volkskrantreizigers opvallend vaak Finland aan om zijn Jugendstil, hoewel de stijl daar nationaal-romantisch heet. Die is iets ‘dikker’ en ‘lomper’ dan Jugendstil, zegt Erik van Dongen, ‘maar toch duidelijk een afgeleide van’. Helsinki staat er vol mee. Aanraders zijn de wijken Katajanokka en Eira. Het toeristenkantoor in Helsinki heeft een speciale wandelroute uitgezet. Ook Duitsland komt aan de orde. Zo wordt Mathildehöhe in Darmstadt een openluchtmuseum van Jugendstil genoemd (Hans Busio) en staan in de stad Greiz (Thüringen) hele straten ‘volgepakt met prachtige Jugendstilvilla’s, en alles is voor een prikkie te koop’ (Merijn).

Buiten Europa wordt het Grand Central Station in New York genoemd en (niet erg bekend) downtown Tulsa, Oklahoma. Onder de stad bevindt zich een tunnelstelsel, helemaal in Jugendstil betegeld, dat veel van de gebouwen onderling verbindt (Frederick ten Klei).

Hoewel een enkeling Nederland te gereformeerd noemt voor Jugendstil, kunnen we toch ook veel Nederlandse juweeltjes vinden in bijvoorbeeld Leeuwarden, Assen, Den Haag, Amsterdam, Arnhem, Apeldoorn en Leiden. Waar precies? Lees de reacties hieronder!

Foto: Flickr.com Annie Berge

Reacties

  • icon door Jos de Lange op 24-10-2007 om 22:52

    Nancy staat bekend als dé Jugendstilstad van Frankrijk, dus toen we daar een aantal jaren terug zo'n honderd kilometer vandaan in een huisjes zaten hebben we inderdaad een heel stuk gereden om al dat moois eens te bewonderen. Met onze routekaart van de VVV met informatie over Jugendstil-panden gingen we enthousiast op pad, maar al snel bleek dat er alleen hier en daar wat deurknoppen of raamkozijnen in de stijl over waren en slechts een handvol authentieke Jugendstil-gebouwen. Gelukkig bleek er ook nog een museum te zijn (Musee de l'Ecole de Nancy), dus toch niet voor niks zoveel kilometers gemaakt. Helaas, dat bleek dicht! Een groot fiasco dus. Wel een aanrader is Brussel (veel van Victor Hugo) en Wenen uiteraard (o.a. Otto Wagner). Ook Mackintosh in (het verder vreselijke Glasgow) is een aanrader! En in Antwerpen de Cogels Osylei in het district Berchem.

  • icon door Erik Munneke op 26-10-2007 om 10:31

    Alesund, Noorwegen. Een stad die aan het begin van de 20e eeuw volledig uitbrandde, en daarna onder andere met Duits geld werd herbouwd. Toen is er gekozen voor een architectonisch hoogstandje in Jugendstil. Een prachtig museum in de Alesund Apotheek houdt de brand en de herbouw van de stad levendig in de herinnering. En inderdaad, een onverwacht leuke ervaring.

  • icon door Frans Bos op 26-10-2007 om 16:32

    Een van de mooiste Jugendstil zaken vind ik wel de Schwebebahn in Wuppertal. Het straalt nog steeds iets uit. De stijl was ook ontstaan aan de industriële ontwikkelingen En dit zeer lange 30 km bouwwerk heeft nog de grandeur van de stijl. kijk maar eens op
    http://schwebebahn.com

  • icon door Eric Schreurs op 26-10-2007 om 16:43

    @Jos de Lange: ik denk dat je Victor Horta bedoeld in plaats van Victor Hugo ;).
    Ik ben mei dit jaar in Brussel geweest, en ik heb daar een aantal van Victor Horta's mooiste gebouwen gezien. Helaas waren een aantal gebouwen nodig aan renovatie toe, zoals het huis op de Palmerstonlaan 2, wat nota bene naast één van de Werelderfgoedstukken van Victor Horta staat. Het zeer extravagante huis Saint-Cyr van Gustave Strauven (een leerling van Horta) werd op dat moment wel gerenoveerd, wat geen overbodige luxe was. Gelukkig zijn er genoeg Jugendstilhuizen te vinden die wel in perfecte staat verkeren, zoals het 'Old England'-warenhuis van Paul Saintenoy, en natuurlijk het huis en atelier van Horta zelf, waar nu het Hortamuseum gevestigd is.
    Geïnteresseerden kunnen mijn vakantiefoto's op dit flickr account bekijken: http://www.flickr.com/photos/14552344@N03/

  • icon door Lenie van Emmerik - van Gastel op 26-10-2007 om 20:03

    Ja, ook mijn hobby is het bezichtigen van Jugendstil gebouwen en interieurs. Natuurlijk zijn vele buitenlandse steden aanraders (Wenen, Brussel, Barcelona) maar ook in Nederland hebben we echt pareltjes staan.
    Zo ben ik in Leeuwarden op zoek naar Jugendstil geweest en daar stond een heel mooi gebouw, een oude apotheek en waren nog heel wat andere mooie huizen te zien. Den Haag heeft een jugendstil route, Amsterdam, Arnhem, Apeldoorn zijn ook leuk om eens door te wandelen op zoek naar Jugendstil.
    Wat nog echt op mijn wensenlijstje staat is Praag daar is echt veel jugendstil te zien.

    De Volkskrant zou me echt een groot plezier doen met meer informatie over jugenstil. Graag zie ik wandelroutes door steden zoals jaren geleden de wandelroute door Leeuwaren ook in uw krant stond. Na jaren bewaard te hebben is het me ook gelukt Leeuwarden te bezoeken en vond ik het erg leuk.

  • icon door ir e jansen op 26-10-2007 om 20:12

    Twee bijzondere zaken die veel indruk op mij maakten. Het treinstation te Limoges, Frankrijk en het stadje Esch te Luxemburg. In Nederland is Deventer onverwacht mooi.

  • icon door Alexander Münninghoff op 26-10-2007 om 22:40

    Voor wie het nog niet wist: de winkels van Jeliseevski in Moskou en Petersburg.

  • icon door Liesbeth Boom op 27-10-2007 om 07:16

    In Leiden het pand Nieuwe Rijn 8-9-10 en vooral het pand Hooglandsekerkchoorsteeg 13, dat heet Cafe "de Bonte Koe" (gevestigd in een voormalige slagerij, er zit een heel verhaal aan vast).
    @Lenie van Emmerik: in Leiden bestaat een Jugendstil-wandelroute, er is daar veel moois te zien.

  • icon door Diny Hermans op 27-10-2007 om 08:14

    IN Rochlitz Oost Duitsland aan de Mulde brug staat een prachtich gerenoveerd pant , maar ook in Chemnitz staan diverse panden die noch gerenoveerd worden , wij komen al zevetien jaar
    in dit gedeelte van Duitsland ,waar al heel veel werk is verzet na het vallen van de muur , en bezoeken elk jaar Leipzig , Dresden en Chemnitz en we vinden het noch steeds prachtig , en zeker de moeite waard.

  • icon door arie op 27-10-2007 om 09:17

    Sarajevo.
    Ook in combinatie met het daar tegenaan gelegen 'Turkse' wijk Bascarscija; hoe twee werelden elkaar ontmoeten.

  • icon door Paul Jonker op 27-10-2007 om 10:35

    In mijn opinie is het mooiste Jugendstil-gebouw te vinden in Finland: Villa Hvitträsk., in gemeente Kirkonummi. Deze villa is gebouwd voor en door Eliel Saarinen, Armas Lindgren en Hermann Gesellius. Het was zowel woonhuis als studio en heeft onder meer een fantastisch glas in lood gemaakt door Akseli Gallén-Kalela en allerlei tekstielwerken van artiesten uit die tijd. http://www.nba.fi/en/hvittrask_en

  • icon door Frank Zwaan op 27-10-2007 om 11:11

    Onder de vele bouwstijlen die in combinatie Praag tot een unieke monumentale stad maken, is de Art Niveau/Jugenstil met heel wat gave voorbeelden één van de belangrijkste. De parel onder hen is het rijk geornamenteerde 'Gemeenschapshuis' (Obecni Dum). Maar ook een hele straat (Pariszka) ademt de sfeer van Jugenstil, al zijn niet alle gebouwen topstukken.
    Even googelen levert voldoende aanwijzingen om je een of meer dagen aan Jugendstil en daadoor beïnvloede kunst en kunstnijverheid te laven.

  • icon door Guido op 27-10-2007 om 12:40

    Riga heeft een prachtige Jugendstilwijk, die momenteel nog steeds gerenoveerd wordt. Een prachtig voorbeeld van Jugendstil is het gebouw waarin de Belgische ambassade gevestigd is.

  • icon door Peer van Swigchem (Amsterdam) op 27-10-2007 om 15:17

    In antwoord op Jos de Lange: het is alweer een tijd terug, maar in Nancy heb ik toch echt heel veel mooi werk van o.a. Louis Majorelle gezien. En als je naar Glasgow gaat voor Charles Rennie Mackintosh, stap dan ook even in de trein naar Helensburgh (kustplaatsje, westelijk van Glasgow) voor een bezichtiging van Hill House. En tot mijn verbazing heeft nog niemand Barcelona, met vele bouwwerken van Antoni Gaudì, vermeld. Een beetje een geheimtip is Antwerpen (ben ik het toch ook ergens met Jos de Lange over eens): in België staat het in de schaduw van Brussel, maar je treft er meer Jugendstil aan dan in menige Nederlandse stad. Toegegeven: dat zegt niet veel, want Nederland was natuurlijk veel te gereformeerd voor Jugendstil.

  • icon door Hans Morren (Ermelo) op 27-10-2007 om 16:18

    Zeker niet het mooiste, maar wel heel opvallend tussen al het 'barokke geweld' is het
    Jugendstil-huis aan de Tánscis Utca in oude centrum van Székesfehérvar in Hongarije.

  • icon door Cees van Veelen op 27-10-2007 om 16:30

    In Vlissingen staan de vier zogenaamde Belgische Loodshuizen. Schitterende Jugendstil-villa's. Ze zijn nog te koop ook...

  • icon door Frederick ten Klei op 27-10-2007 om 19:03

    Het is niet erg bekend, maar ben je er ooit ga dan downtown in Tulsa, Oklahoma, USA, bekijken daar staan zeer veel gebouwen in Jugenstil, zelfs een zeldzame ( voor Amerika tenminste)Jugenstil kerk, die er binnen eerder uitziet als een luxieus hotel met prachtige artdeco en jugenstil elementen. Onder de downtown area bevindt zich ook een zeldzaam tunnelstelsel in jugenstil betegeld en gebouwd dat veel van deze gebouwen onderling verbindt. Deze stad maakte in de Jugenstil periode zijn centrum opbouw mee en het centrum werd razendsnel opgebouwd door elkaar afbluffende oliebaronnen die letterlijk '' overnight'' schatrijk geworden waren door rijke olievondsten en enorme kantoren, hotels en banken bouwden in wat toen de meest moderne stijl gevonden werd. Bij veel gebouwen kun je naar binnen en de interieurs zijn fantastisch met prachtige wand en plafond decoraties.

  • icon door devron op 27-10-2007 om 19:11

    Wenen (natuurlijk) maar behalve de bekende gebouwen zijn er ook een heleboel (soms oud en vervallen) in de buitenwijken. Leinser tiergarten heeft en paar van deze gebouwen. Iets waar niet veel toeristen komen.

  • icon door Ineke op 27-10-2007 om 19:33

    Honderden kilometers om? Niet nodig. In mijn vorige woonplaats Assen, in de Torenstraat, staan schitterende huizen in Jugendstil. Ook in mijn huidige woonplaats Leeuwarden kom je juweeltjes tegen. Aan de Emmakade bijvoorbeeld en, zoals een van de eerdere reacties al meldde, inderdaad een prachtige apotheek in het centrum.

  • icon door Erik van Dongen op 27-10-2007 om 19:37

    Wederom Finland - alhoewel het daar 'nationaal-romantisch' heet. Dit is iets 'dikker' en 'lomper' van Jugendstil gewoonlijk, maar toch duidelijk een afgeleide van of geïnspireerd door de Jugendstil. Helsinki staat hier vol mee. Niet allemaal even aansprekende gebouwen, of kunstzinnige wonderen, maar erg functioneel, passend en sfeervol - en ook gewoon mooi. Bijvoorbeeld het stationsgebouw en het Nationaal Museum (kansallismuseo). En vooal in de wijken Katajanokka en Eira: daar is aan elk gebouw is wel iets moois of leuks te herkennen (zorgt natuurlijk ook voor een schitterende samenhang). Daarbij veel kerken, zoals de kathedraal van Tampere, en vooral de Michael-kerk in Turku, met zijn prachtige interieur.

  • icon door Margrith Barnhoorn op 27-10-2007 om 20:26

    Deze zomer in Nancy geweest, gelukkig was het Ecole de Nancy museum toen wel open. Zeer de moeite waard, zelfs een beetje veel Jugendstil voor een gebouw!

  • icon door Frits Haans op 28-10-2007 om 00:00

    Brussel heeft het bij mij nog altijd gewonnen ,maar dat komt omdat ik er heel vaak geweest ben om per wijk/ stadsdeel naar Jugendstil te kijken. Honderden panden, die vooral te vinden zijn in de randgemeenten van Brussel (Elsene, Schaarbeek). Antwerpen / Berchem is ook niet te versmaden. In vrijwel alle grote steden in West-Europa die een forse stadsuitbreding hebben ondergaan aan het begin van de 20e eeuw kun je wel pareltjes tegenkomen. In Barcelona is het zaak om niet allen naar Gaudi op zoek te gaan maar ook naar de creaties van andere Modernista-architecten. Grootste tegenvaller is het werk van Guimard in Parijs: op de metro, Castel Beranger en een paar losse panden in het 16e na staat er niet zoveel spectaculairs van zijn hand (daarvoor moet je naar de rue de Fleurus in Lille). Wagner/Plecnik in Wenen, en uiteraard het ultieme gesamtkunstwerk Stoclet van Hoffmann in Brussel. Op het verlanglijstje staan nog Riga, Praag, Istanbul. In Nederland kom je ook vaak hele mooie dingen tegen zoals in Leeuwarden, Zutphen, Den Haag, Assen. Meest verrassend was een pand dat ik in Stavanger aantrof met een Jugendstil uitbouw. Vergeet in Barcelona niet om naar scheppingen vanandere modernista architecten te kijken (Domenech i Montaner). Ik word weer helemaal enthousiast...

  • icon door Trix op 28-10-2007 om 08:08

    Prachtig allemaal. Ik bekijk het vanuit mijn stoel. Verder kan ik niet komen. Maar bij dokumentaties van architectuur zit ik vooraan. dank

  • icon door Fiona Verwijs op 28-10-2007 om 09:34

    Praag is voor mij de Jugendstil-stad. Het Gemeenschapshuis, Hotel Evropa, Prarizska, het Centraal Station, het glas-in-lood van Alphons Mucha in de Sint Vituskathedraal..maar ook , kerken, trappenhuizen, gevels van banken of "gewone" huizen...als ik niet uitkijk, loop ik in Praag alleen maar naar boven te staren, terwijl je ook heel veel Jugendstil op ooghoogte ziet (beelden en grafmonumenten, bruggen, houtgesneden deuren, keramiek). En voor de thuisblijvers het boek "Jugendstil in Praag" van Marie Vitochova, om virtuele wandelingen door Praag te maken.
    En wat dichterbij: ook Arnhem heeft nog een aantal mooie Jugendstil gebouwen, al is er helaas wel veel verloren gegaan. Bijvoorbeeld in de buurt van het station (bekijk ook eens het zwanenbruggetje in Park Sonsbeek).

  • icon door Kokkie Prins op 28-10-2007 om 09:43

    Barcelona, Hospital Sant Pau!
    Het ziekenhuis is nog in bedrijf; de combinatie van loeiende ambulances en het gefröbel met mozaïeken, glas in lood, gekleurde torentjes maakte een ongekende indruk.

Pagina(s):

Schrijf een reactie

plaats reactie

Je bent bij het reisdagboek van:

icon reisbureau
reisbureau heeft 117 artikelen geschreven.
 
Abonneer op nieuwe verhalen via e-mail of rss of stuur reisbureau een bericht.
 
In reisbureau geven reizigers elkaar praktische tips. Van mooie Jugendstil tot betaalbare restaurantjes. Van sfeervolle kerstmarkten tot het inplakken van de vakantiefoto's. Elke dag op het web, iedere week in de krant.

Advertenties

Zomer in Noorwegen: Doen!


Noorwegen voor levensgenieters: ontdek het, beleef het! Meer info.

Best gelezen artikelen

BN'ers op reis: Waar zit je?

Tips voor op reis