Waar zit je? Paul Theroux

door Jady Petovic op vrijdag 8 januari 2010

Cape Cod, Verenigde Staten

Bron: redactie
klik voor een grotere foto
treinen waar zit je paul theroux

 

De treinliefde van Paul Theroux (68) is nog steeds niet beteugeld. De bekendste treinreisschrijver ter wereld (De grote spoorwegcaroussel, De Patagonië-express, Per trein door China) houdt van het spoor sinds zijn zevende.

 

Waar zit u?
Thuis, op Cape Cod, Massachusetts. Het is van hier ongeveer een uur reizen naar het treinstation in Providence, Rhode Island, waar ik vaak de Acela Express neem naar New York.

Reist u vaak met de trein?

Ja, ten eerste omdat ik vliegen haat - vliegen is walgelijk - en ten tweede omdat treinen altijd iets zeggen over de cultuur in een land. Zo was het ontbijt in een Engelse trein ooit een sensatie - zoals ook het diner in de avondtrein van Waterloo naar Yeovil Junction. In de trein van Calcutta naar Gauhati in Assam trof ik behoorlijk goede slaapmatrasjes, en at ik fijne kerrieschotels.

Waar komt de liefde voor treinen vandaan?
Ik zeg altijd maar: ik hou van treinen omdat ik er kan lezen, rondlopen, slapen en praten met mensen. Ik kan genieten van een soort culturele ervaring, en tegelijkertijd kan ik uitstappen waar ik wil. Ik heb veel boeken in treinen geschreven. Ook mijn nieuwe roman, Een dode hand, heb ik gedeeltelijk in de trein geschreven, in India.

Wat was uw mooiste treinreis?

Mijn allereerste, van Boston naar Hartford. Ik moet een jaar of zeven zijn geweest, maar ik weet nog dat die eerste treinreis een ervaring was die dwars door me heen ging. Tot dat moment kende ik alleen de treinen die voorbij tuften in mijn geboortestad Medford, en die me met hun gefluit inspireerden.
Ik herinner mij nog een andere indrukwekkende treinreis: in 1973 zag ik vanuit een trein in Vietnam een mooie kustlijn met  palmbomen en lieftallige hutjes. Vlak daarop reden we langs bominslagen uit de Vietnam-oorlog.

Wat zijn de nadelen van reizen met de trein?
Er zijn geen nadelen, alleen maar voordelen. In de trein is zo weinig stress en zo veel vrijheid. Je hebt de illusie dat je deel uitmaakt van de cultuur en van het landschap. Ik heb altijd het gevoel gehad dat je net zo goed je leven kunt leven in een trein. Je kunt er lezen, schrijven, eten, slapen, uit het raam kijken. Vliegtuigen, bussen, auto's... daar valt genoeg over te klagen: het drukke verkeer, het gebrek aan bewegingsvrijheid, de veiligheidsgordel, de persoon die naast je zit. Ik snap echt niet waarom mensen van vliegen houden. Het enige goede aan vliegtuigen is dat ze je naar de plek van bestemming brengen.

Bent u de trein dan nooit zat?
Nee. Het is fantastisch om op een regenachtige dag in een koude, sombere plaats op de trein te stappen om na een paar dagen aan te komen op een zonnige plek. Neem de Oriënt Express (Parijs - Istanbul), de Twilight Express in Japan (Sapporo - Kyoto) of zelfs de Amtrak van New York naar New Orleans.

Welke treinroute zou u graag nog eens doen?

Er zijn er te veel om op te noemen, maar de lange treinreizen door India, Rusland en de VS springen er toch wel uit. En de treinreis van Pretoria naar Kaapstad zou ik ook nog wel willen maken.

Wat is de grootste verandering geweest in het reizen per trein, de afgelopen decennia?

Snelheid, dat is duidelijk. Maar als je kijkt naar India is het bijzonder dat de treinen daar enorm zijn veranderd, maar dat ze hun 'ziel' hebben behouden.

Wat vindt u van hogesnelheidstreinen?

Ik heb er goede ervaringen mee. In Japan bijvoorbeeld zijn ze verbazingwekkend snel en efficiënt, en in sommige van die treinen kun je ook nog goed eten. Afgelopen zomer had ik een geweldige tijd in de TGV naar Bordeaux.

Heeft u nog altijd een voorkeur voor de goedkopere klasse?

Ik heb eigenlijk een voorkeur voor eerste klas.

Welke ontmoeting in de trein zult u nooit vergeten?

Het was lang geleden, op de nachttrein van Londen naar Glasgow, een toevallige ontmoeting met een vrouw in de restauratie mondde uit in een nacht vol passie in mijn coupé met op de achtergrond het geluid van stalen wielen over de rails. In het schemerige licht van een vroege Schotse ochtend namen we afscheid, en we zagen elkaar nooit weer.

Kunt u het prototype treinreiziger beschrijven?

Een geduldig, eenzelvig en reflectief persoon. Als hij of zij van plan is een reisverhaal te schrijven, adviseer ik: ga alleen, ga over land, ga goedkoop en laat alle elektronica thuis.
Aan alle treinreizigers: heb vooral geduld.

Wat moet je altijd bij je hebben in de trein?

Een gedetailleerde kaart waarop ook zijwegen staan aangegeven en lokale spoorlijnen. En een kortegolfradio, om op de hoogte te blijven van het wereldnieuws en de mogelijke verschrikkingen die zich afspelen in de  plaats waar je bent. Maar ook om tijdens nachtelijke uren naar te luisteren, wanneer je alleen bent in het donker.


Reacties

  • icon door Dies van Soelen op 08-01-2010 om 13:02

    Helemaal eens met Paul Theroux, ik kan zijn passies delen!
    Alleen, al eens geprobeerd een on line ticket te regelen van Nederland naar Belgie?
    Mij lukte het tot dusver niet, althans niet om deze week op mijn manier van Eindhoven naar Gent te reizen. Een ticket naar Roosendaal lukte nog wel, maar dan raak je verstrikt in de digitale o.v. jungle tussen Roosendaal en Antwerpen. Ja, dan heeft NS wel haar Hispeed, moet je ineens over Luik, retourtje kost je meteen 95 euro! Tel uit je winst. De expositie van Stephan Vanfleteren heb ik maar even laten schieten, erg jammer, toch wel. Kan ik altijd zijn fotoboek nog kopen, lekker kijken en lezen in de trein.

  • icon door cor verhoef op 09-01-2010 om 08:32

    Man naar mijn hart, Theroux. Ik deel zijn passie voor treinreizen. Ik woon in Thailand en reis, wanneer maar mogelijk met de trein. Wat Theroux al zegt, de kans op bijzondere ontmoetingen is groot, je kunt rondlopen, lekker eten en drinken, roken (op de 'brug' met de wind in je haar) en op lange reizen is een treinwagon haast een rijdend mini-dorp. Bovendien lopen treinsporen, in tegenstelling tot autowegen, door de mooiste landschappen. Alleen Nederlandse pendeltreinen kunnen me gestolen worden: R'dam-Den Haag? Nah!

  • icon door jorgen de la porte op 09-01-2010 om 13:24

    Paul Theroux, wat een geweldig karakterestiek van een treinliefde heeft hij neergezet. Ik deel dat ook, alleen ik doe niets in de trein, ik droom alleen maar en de landschappen, steden en nachten doen in mij een verlangen naar een non-realiteit ontstaan, naar de mooiste vrouwen, naar gala premières maar ook naar sombere sneeuwvlaktes en vaag verlichte stationetjes met aangrenzend het vergane hotelletje, waar de portier zijn laatste gast een kamer aanbiedt.
    Mijn treinreizen zijn reizen naar het einde van de nacht, naar een onbereikbare nostalgie.

  • icon door willem kieskamp op 09-01-2010 om 16:59

    Geweldig, wat een schrijver is paul theroux, helemaal met hem eens.
    mijn vrouw en ik reisden al diverse malen per trein naar Parijs, Berlijn, en zeker in nederland als autoloze eigenaren van een NS kortingskaart. begin maart per trein
    van Groningen, via Kopenhagen en Stockholm naar Hudiksvall in Zweden. we kijken er enorm naar uit !

  • icon door hans de mooij op 10-01-2010 om 13:37

    Reizen per trein is leven. Net als Theroux werd ook ik als kind aangestoken door het treinvirus. Heerlijk! Vanaf mijn zevende levensjaar al uren turend naar de aanstormende verre stipjes op de spoorbaan. Kwam ie daar al? De trein uit Parijs of Zürich, de Trans Europa Expres, raasde dan plots met zijn brullende diesels aan de spoordijk langs mijn ouderlijk huis voorbij. Als kind al beseffend dat hij uren eerder uit een andere wereld was vertrokken. Dat gevoel heeft mij nooit meer verlaten. Ook nu, vijftig jaren later, na honderden internationale treinreizen, nog altijd even snel dat onbekend stationnetje onderweg willen bezoeken. De sfeer willen proeven, soms enkel nog maar een verlaten en overwoekerde perron. Dan weer de moderne dynamiek van een Metropool. Hoeveel mensen namen hier afscheid? Hoeveel konden elkaar weer blij begroetten? Hier komt de ziel en haar emotie bloot. De trein was er altijd, onverbiddelijk. Alles op het tikken van de stationsklok. Het geraas verstomde en zwol weer aan. Altijd onderweg naar wat er nog niet was..... Uw reisbijlage zal ik bewaren, bedankt!

  • icon door R. Peters op 10-01-2010 om 20:21

    Ja, geweldig, hoewel mijn passie zich nu voornamelijk beperkt tot technische stoomboeken verzamelen etc..
    Dagelijks gebruik als forens heb ik afgeleerd dankzij de NS. Wat een bagger: duur veevervoer.
    En toch is de boot ook niet te versmaden - als er maar ruimte is om je benen te strekken en je af te zonderen - iets wat in een vliegtuig wat moeilijk gaat.
    Valt me trouwens op dat ik me te pletter verveel in zo'n ding: in de trein nooit last van gehad.

  • icon door Arniebarney op 11-01-2010 om 09:48

    Ik vind treinreizen hardstikke leuk. Minder leuk is een boek lezen van meneer Theroux. wat een negativiteit zeg. Ik begin er steeds weer aan te twijfelen of meneer Theroux zelf wel van het reizen met de trein houdt..

  • icon door B. Rood-Schrijver op 11-01-2010 om 13:47

    Ja, als je dan af en toe zo'n dame in de trein ontmoet, wordt het leven wel aangenaam...

  • icon door cor verhoef op 11-01-2010 om 16:23

    @Arniebarney,

    Ik heb dat ook een tijdje gedacht. Wat een sacherijn, die Theroux. Blijf lekker thuis. Maar later, bij het herlezen van zijn romans en non-fictie kreeg ik toch de indruk dat hij gebruik maakt van een stijl-techniek, om de lezer niet te vervelen. Driehonderd pagina's uitzinnigheid gaan stierlijk vervelen denk ik..

  • icon door Jeroen op 11-01-2010 om 20:49

    Warme herinneringen aan veel (nacht)trein ritten naar en in Oost Europa, en Azie, en inmiddels heb ik al PT's boeken wel gelezen. Leuk om ervaringen te vergelijken. Hij verbergt zijn humeur niet maar zijn ontmoetingen en analyses blijven fascinerend. Het is waar dat alleen reizen en nachttreinen leuke ontmoetingen tot gevolg kunnen hebben. Altijd een flesje wijn en plastic bekers meenemen om medepassagiers los te krijgen - in Polen op de nachttrein naar Zakopane tijdens een koude winter werd het aanbod aangenomen en kwam een fles wodka tevoorschijn.
    Net naar Johannesburg verhuisd, heb ik zijn boek Dark Star Safari uit 2003 vorige week herlezen, en meteen weer zin in rondreizen gekregen (hoewel er in Afrika niet zoveel aaneengesloten spoor-mogelijkheden zijn). Een reis naar Kaapstad in de Premier express is al geboekt.

  • icon door Ben op 11-01-2010 om 22:19

    Als Paul Theroux de ultieme reis wil maken moet hij toch eens 'n treinreisje door NL proberen, liefst in de ochtendspits, in de winter ......

  • icon door mark van stramproy op 12-01-2010 om 08:18

    Rare vent die Paul Theroux. Uit zijn boeken haal je geen liefde voor de trein. Je haalt er ook geen liefde uit voor zijn medepassagiers. In De Grote Spoorwegcaroussel mijdt hij bijvoorbeeld zijn medetreinreizigers als de pest.
    In Per Trein door China maakt hij zijn lezers wijs dat hij 12 maanden aan één stuk door China reist. In werkelijkheid zijn het drie aparte treinreizen. Vandaar ook dat er plotseling een Chinees opduikt die van de overheid met hem mee moet reizen en die even plotseling verdwenen is. Deze Chinees begeleidde hem op zijn tweede reis.
    Ik weet het nog: alle buitenlandse treinpassagiers in China die hij zag (spreken deed hij er in zijn boek niet mee) schreven volgens hem net als hij ook boeken, dacht hij.
    Geef mij maar Eric Newby met zijn treinverhalen. Schrijft humoristischer en lijkt veel vriendelijker in de omgang dan Theroux.
    Theroux schrijft over treinreizen omdat hij daar geld mee verdienen kan. Het is zijn werk, niet zijn liefde.
    Tekenend ook de anekdote over zijn one-night-stand. Na al die vele treinreizen dus maar één romantische ontmoeting. Als het al waar is, want onzin verkopen kan hij als de beste.

  • icon door mark van stramproy op 12-01-2010 om 08:27

    @Arnie Barny
    De spijker op de kop. Een gigantische negativiteit daalt op de lezer neer als je zijn treinverhalen leest, een ongelooflijke sjagrijn.

    @Cor Verhoeff
    In Spoorwegcaroussel gooit hij er twee sexueel getinte verhalen doorheen als de lezer dreigt weg te dutten. Eén verhaal over een dik Indiaans stel dat volgens hem net getrouwd is en ligt te seksen in zijn coupé (erg ongeloofwaardig) en een verhaal over een jongeman die met een travestiet seks heeft gehad (een even raar verhaal, zeker als Theroux niet wenst te praten met zijn westerse medepassagiers).

    Overigens, deze jongen (ikke dus) heb enkele honderden treinreizen door China gemaakt. Ook India geheel doortreint, alsook andere landen.

  • icon door HANSDEHOUTHAKKER op 12-01-2010 om 10:06

    Theroux , het is natuurlijk een eikel , want hij is een eenzaat , en dat zijn allemaal eikels . Stel je voor , 3 maanden in je eentje uit een raampie loeren naar de boeren ! Moet er niet aan denken . Maar omdat hij dat wel kan , is hij ook zo'n goeie reisboeken schrijver .Heb nog een tip voor hem ; doe eens een rondje belgische spoorwegen , een week is genoeg . Kan hij een dik kaflaiaans reisboek schrijven .

  • icon door elizabeth op 13-01-2010 om 07:54

    Voor iedereen die verstrikt raakt in kaarten kopen bij NS internationaal type even op google:
    TREINREISWINKEL
    in en ja kan zonder problemen bij hen kaarten bestellen over de hele wereld .

    zo hebben mijn zoon en ik een heerlijke reis met de trein naar Kroatie geboekt, de afgelopen zomer via de treinreiswinkel.
    Je kan ze ook bellen of langs gaan( wat ik heb gedaan en zeker de moeite waard is).
    Veel reisplezier allemaal

  • icon door cor verhoef op 13-01-2010 om 11:02

    @Marc van Stramproy,

    De verhalen van reisschrijvers in het algemeen bevatten natuurlijk veel 'duimelementen'. Alles wordt aangedikt, geromantizeerd, of gewoon keihard verzonnen. Daar is Theroux niet de enige in.
    Het gekke is dat wanneer je een interview met hem ziet, op Youtube bijvoorbeeld, het een heel aimabele, praatgrage man is.
    Het is alweer vijftien jaar geleden dat ik The Great Railway Bazaar" las en Riding the Red Rooster(?), over China, heb ik nooit gelezen. Wat Newby betreft ben ik het met je eens. Die schrijft veel beter dan Theroux, maar Theroux schrijft weer beter dan ik ;-)

  • icon door mark van stramproy op 13-01-2010 om 12:43

    @Cor Verhoef
    Klopt helemaal, reisboekenschrijvers verzinnen veel. Het beste Nederlandse voorbeeld is Adriaan van Dis. Doordat de lezers zelf ook meer gaan reizen, ontdekken ze dat de werkelijkheid vaak anders is.
    Overigens is Redmond O'Hanlon berucht op Borneo. Iedereen die zijn boek 'Into the heart of Borneo' gelezen heeft en niet daar is geweest, vindt het een schitterend boek. Iedereen die er geweest is, vindt het een waardeloos boek.
    Hij beschrijft onder andere dat hij een kano huurt met bemanning. Die bemanning draagt geweren. Wat hij niet vertelt is dat er ook een veerboot gaat. Hij zag ook een of andere zeer zeldzame vogel. Toen ik er was, zei een buitenlander in de boskap dat hij al vier jaar in het regenwoud werkte en nog nooit die vogel gezien had. O'Hanlon komt enkele weken (meer was het niet) en ziet vrijwel direct die vogel. O'Hanlon was overigens erg goed bevriend met Boudewijn Buch die ook bekend stond om zijn fantasieen.
    Tot slot: de meest bekende truc van reisboekenschrijvers is het weglaten van andere reizigers. Men is (vrijwel) altijd de enige westerling die reist waar het boek afspeelt. Met al die LP-reizigers is dat nu niet meer vol te houden.
    Bedankt voor je reactie.

  • icon door J van den Hout op 13-01-2010 om 14:16

    Sinds jaren ben ik fan van Paul Edward Theroux, zowel in het Engels als het Nederlands. Met name zijn reizen zijn fantastisch, per trein maar ook per kano en vooral omdat het niet over het reizen zelf gaat, maar over wie hij onderweg tegenkomt, dat moet voor iedere reiziger dus anders zijn, daar hoeft ook niets voor verzonnen te worden. Ik zou u zelf het een en ander aan sterke verhalen kunnen vertellen, maar ik ben helaas geen schrijver. Mijn Australische zus (inekevandenhout.com) is net zo iemand, schilderes in plaats van schrijver, maar jaren alleen op reis in Europa, Zuid-Amerika, India en nu Afrika terwijl liefdes worden thuisgelaten. Daar hoef je echt geen eikel voor te zijn, wel gedreven.

  • icon door Борис Тодоров in Bulgaria op 13-01-2010 om 14:47

    http://boristodorov56.blog.bg/

  • icon door Jasper op 14-01-2010 om 11:57

    Voor wie met de trein door Rusland wil reizen, het is een geweldige ervaring om de cultuur te ontdekken, in mijn 3 weekse vakantie van St-Petersburg tot Minsk afgelopen zomer, heb ik de cultuur het beste ervaren in de trein. Tip; neem een goede fles vodka mee en ga 3e klas zitten tussen de gewone Russen, dan ervaar je de Rusland op zijn best! Overigens kost een kaartje St. Petersburg - Moskou slechts 20 euro in deze klasse. Ook ben je zeker van een vaste zitplaats.
    In Nederland ben ik van mening dat treinreizen meer tot frustratie leidt, vaak moeten staan, weinig ruimte, vertragingen of uitval icm een te hoge prijs. Dan ga ik wel fietsen of met de auto.

  • icon door TooTall op 15-01-2010 om 11:29

    Toen ik de eerste keer Jady’s interview met Paul Theroux (Nederlander?) las was het nog zonder commentaar! Het inspireerde mij om kost wat kost vanuit zuidelijk India naar Pune terug te reizen met de trein en zo geschiedde. Terug op de boerderij zag ik toen ik mijn ervaringen wou verwoorden, inmiddels een hele lijst met commentaar, wat een extra aanleiding was om mijn verhaal, over mijn ervaring te verwerken tot een bijdrage.

    Als ik een boek lees, Wilbur Smith bijvoorbeeld, weet ik dat het geromantiseerd is, maar het brengt mij wel naar de Kalihari o.a. zoals ik die ervaren heb en word dan toch bijna een participerende lezer.

    Mijn verhaal heb in tweeen gesplitst uit respect voor mijn mede passagiers, wie ik belooft heb de link van weblog te sturen, wanneer klaar. 95a “India vanaf de eerste rij” gaat verder in mijn school engels in 95b “India from the front row” Jady bedankt voor de inspiratie en je uitstekende interview en lees tip 9 onderaan mijn relaas voor een beter leven! 5, 6, 7 en 8 zijn ook de moeite waard:

    5 Dream more while you are awake

    6 Try to make at least 3 persons smile every day

    7 Laugh loudly

    8 Don’t compare yourself with others, for you are unique (happy reading all)

  • icon door Ad op 15-01-2010 om 13:03

    "omdat treinen altijd iets zeggen over de cultuur in een land. Zo was het ontbijt in een Engelse trein ooit een sensatie"

    Altijd lachen als er op het eerste oog interessante praatjes verkocht worden maar waar niets van over blijft als je nu eens kijkt wat er geschreven wordt.

    Treinen zeggen dus helemaal niets over de cultuur in een land want Engeland heeft absoluut geen lekker eten cultuur integendeel in Engeland eet men het ongezonds en minst smakelijk van heel Europa. Zelf ook diverse keren in Engeland geweest het eten is er duur, vies en de porties bijzonder klein.

  • icon door corinasicily op 26-01-2010 om 19:12

    Paul Theroux maakt heel wat los.....
    En ikzelf had helemaal nog nooit van de goede man gehoord.....
    Ben ik dan toch een beetje wereldvreemd?
    Volgende keer als ik in NL ben in de boekhandel toch maar eens naar zijn titels informeren! Liefs corina

Schrijf een reactie

plaats reactie

Je bent bij het reisdagboek van:

icon waarzitje
waarzitje heeft 123 artikelen geschreven.
 
Abonneer op nieuwe verhalen via e-mail of rss of stuur waarzitje een bericht.
 
Van Tokio tot Costa Rica, van Iran tot Suriname. Om op te treden, om politiek te bedrijven, om te sporten, of gewoon op vakantie. In 'Waar zit je' komen bekende Nederlanders aan het woord over hun doen en laten tijdens het reizen

Advertenties

Zomer in Noorwegen: Doen!


Noorwegen voor levensgenieters: ontdek het, beleef het! Meer info.

Best gelezen artikelen

BN'ers op reis: Waar zit je?

Tips voor op reis