De vangrails langs de weg waarover we rijden zijn in blauw-wit-rood geschilderd, de kleuren van de rechtse regeringspartij ARENA. Op huizen schittert de witte ster van de oppositiepartij FMLN op een rode achtergrond. De ramen van de auto staan open want de airco heeft het begeven. Het is heet. We zijn op weg naar het dorpje Perquín, in een noordoostelijke uithoek van El Salvador, vanuit de hoofdstad een rit van iets meer dan drie uur langs vulkanen en meren. Tussen 1979 en 1991 was het dorp nog het brandpunt van de Salvadoraanse burgeroorlog, en was de FMLN de guerrilla die vanuit de bergen rond Perquín strijdde tegen de rechtse regering in de hoofdstad. Nu, zevenentwintig jaar na de vredesakkoorden, bestrijden beide partijen elkaar met woorden in het parlement, en is Perquín een zee van rust en eindpunt van de toeristische Ruta de la Paz, de Vredesroute.

We hebben een kamer gereserveerd in Hotel Lenca, gelegen op een met dennebomen begroeide berghelling. De naam Lenca herinnert aan het volk dat in deze streek van El Salvador en Honduras woonde voor de komst van Columbus en zijn conquistadores. Het hotel is opgezet door een Amerikaanse hulpverlener die in de regio huizen bouwde voor vluchtelingen en er daarna is blijven hangen. De kamers zijn schoon en tamelijk goedkoop en de menukaart biedt een mix van de Noordamerikaanse (steaks, hamburgers, pancakes) en de Salvadoraanse (tortilla, bonen, gebakken banaan, kip) keuken. Sommige ingrediënten, zoals honing, jam en chocolade, worden door de eigen keuken bereid en als souvenir verkocht: leuk en lekker voor de thuisblijvers. Het terras voor onze kamer geeft uitzicht over de groene heuvels van het Salvadoraanse departement Morazán.

Vanuit het hotel is het tien minuten lopen naar het centrale plein van Perquín. Als we aankomen wordt het kerkje juist klaargemaakt voor de viering van Semana Santa en op de straten zijn de inwoners bezig met het leggen van ‘tapijten' van gekleurd zaagsel met religieuze afbeeldingen. Hier zal later op de dag de processie overheen lopen in haar tocht langs de twaalf staties van de kruisgang.

Maar we wachten niet op de processie en lopen verder; we gaan naar het Museo de la Revolución Salvadoreña, een museum ter herinnering aan de daden van de guerrilla, de voornaamste trekpleister van Perquín. Entree voor buitenlanders is er weliswaar drie keer zo duur als voor Salvadoranen, maar nog steeds vijf keer goedkoper dan een doorsnee museum in Europa. Onze gids ter plaatse is de voormalige guerillastrijder Pompilio. Hij laat ons foto's zien van zijn voormalige medestrijders en voegt er steeds bij toe of ze nog leven, gewond zijn geraakt, dan wel zijn omgekomen. We zien geïmproviseerde handgranaten, zelfgeknutselde landmijnen en op het regeringsleger buitgemaakt artilleriegeschut. Er hangen affiches en krantenknipsels, zowel uit El Salvador als uit het buitenland. Buiten staat de gepantserde limousine waarmee de leiding van de guerrilla zich tijdens de vredesbesprekingen in Mexico Stad in 1991 verplaatste. Ook zien we vijfhonderdpondsbommen en hun resultaat in de vorm van een metersdiepe bomkrater.

De achterste zaal van het museum is geheel gewijd aan Radio Venceremos, Radio ‘Wij Zullen Zegevieren', symbool van het verzet en stem van het volk tijdens de oorlog: oude microfoons, radiozenders en ontvangers. Vanuit de bergen van Morazán sprak Radio Venceremos het volk en de guerrilla moed toe. Er werden protestliederen gedraaid, preken van de vermoorde aartsbisschop Romero waren te horen en interviews met guerrillastrijders en anderen werden afgenomen. Vanzelfsprekend was de radiozender een belangrijk strategisch doelwit voor het regeringsleger en deze moest dan ook voortdurend worden verplaatst en verscholen, om vanuit "ergens in de bergen van Morazán" de uitzendingen ten gehore te brengen. Er zijn veel verhalen over de avonturen van de medewerkers van de radio opgeschreven, maar de bekendste is wel dat over de buitgemaakte radiozender. In 1984 vond het regeringsleger na een schermutseling een achtergelaten zender. Aan de bloedsporen te zien leek het dat de guerrilla de enige zender van Radio Venceremos hals over kop had moeten achterlaten om het vege lijf te redden. Eindelijk was Radio Venceremos de mond gesnoerd. Overtuigd van hun succes riepen de soldaten hun kolonel Domingo Monterrossa op om de oorlogsbuit persoonlijk te komen aanschouwen en per helicopter op te halen. Monterrossa was berucht vanwege zijn rol in de slachtpartij in het dorpje Mozote, niet ver van Perquín, waar drie jaar eerder honderden mannen, vrouwen en kinderen waren vermoord. De kolonel kwam, was tevreden en laadde trots het aparaat in zijn helicopter en vertrok weer met zijn staf naar de hoofdstad. De list, uitgedacht door Joaquin Villalobos, een van de leiders van de guerrilla, was een succes: de bloedsporen waren van niet van gewonde guerrillero's maar van kippen, en de achtergelaten zender was in werkelijkheid een ingenieuze bom met een mechanisme dat af moest gaan als de luchtdruk afnam. Op driehonderd meter hoogte ontplofte de bom en kwam de gehate Monterossa om het leven. Het wrak van zijn helicopter is nu het pronkstuk van het museum.

Bij het verlaten van het museum vraag ik Pompilio nog hoe de oorlog hem zelf heeft getekend. Hij laat me vijf littekens zien van schotwonden, hij heeft een kromme arm en trekt een beetje met zijn rechterbeen. Vijf ooms en twee broers heeft hij verloren. Het museum geeft, vooral door de voormalige guerrillero's als gids, een goede, maar helaas een beetje eenzijdige indruk van de oorlog: alleen de kant van de guerrilla wordt belicht. Het indrukwekkendst zijn de foto's van guerrillero's waar het idealisme van is af te lezen: de portretten doen niet onder voor dat van ‘Che' Guevara. Wil je trouwens zelf als een echte Che verkleed op de foto dan kan dat hier voor een dollar.

Wat is er nog meer te doen in de buurt van Perquín? Eigenlijk niet veel, maar dat is nu juist het mooie ervan. Na een tijd in het hectische San Salvador voelt de rust en de frisse berglucht als een verademing. We genieten er nog een paar dagen van voor we terugkeren naar de hoofdstad. Op de veranda van het gemeentehuis is een provisorisch toeristenbureautje ingericht waar kaarten en folders zijn te krijgen met wandelingen in de omgeving. Het geluk zit ons echter niet mee. Onze eerste wandeling, met als doel een watervalletje, moet halverwege worden gestaakt wegens een vervaarlijk blaffende hond die ons de weg verspert. We besluiten dus maar een berg te beklimmen om te kunnen genieten van het uitzicht. Wederom zonder success, want de rond de top van de berg staat een hek met een bordje "Verboden Toegang". Ook onze derde wandeling eindigt teleurstellend: het beloofde watervalletje blijkt het alleen te doen in het regenseizoen, en laat dus nog een paar maanden op zich wachten. Hier hadden de foldertjes ons niet voor gewaarschuwd. Onze omzwervingen leveren slechts de lugubere aanblik van een stel zwarte gieren op die zich te goed doen aan het karkas van een paard en een verlaten loopgraaf van de guerrilla. De volgende dag blijven we dus maar lekker in het hotel liggen in onze hangmat, met een biertje erbij.