Weken had ik er over lopen dubben. Piekeren zelfs. Zou ik wel of zou ik niet? Het is best een eindje vliegen - van Dili, Oost Timor naar Singapore is 4 uurtjes, maar daarna is het vanaf daar toch al snel nog eens 13 uur. De jetlag, blijkt ook ditmaal weer, is in Nederland minimaal maar als ik weer terug vlieg is de inwendige klok toch zeker een week van slag. Tel daarbij op de donkere dagen rond kerst, want daglicht is schaars in de winter, en de ijzige kou vergeleken bij die heerlijke tropentemperatuur waar ik inmiddels aan gewend ben, en ik kan beter 'thuisblijven', dacht ik regelmatig.

En daar wrong 'm de schoen (jawel, Sinterklaas vieren we in Timor ook, er zijn ten slotte genoeg Hollandse schoenen):  waar is thuis? Dat vragen meer mensen zich voor mij af. Het antwoord is allang niet zo eenvoudig meer, maar ik kan, nu ik in een heerlijk warm Ethiopisch restaurantje de tijd weg zit te tiepen, die scherpe vraag toch net zo goed even aanstippen.

Onooglijk

'Thuis', leg ik mijn studenten dikwijls uit (dat woord bestaat niet in het Tetun), is eigenlijk die plek waar je je het meest op je gemak voelt na een dag hard werken. De plek waar je familie is, of als het zo'n gekke blanke buitenlandse als jullie docent betreft (33 en geen kinderen kan ECHT niet), gewoon die plek waar je spulltjes zijn en waar je op je eigen bank neerploft. Fijn, dat cultuurverschil. Het begrip bank of sofa alleen al roept allerhande associaties op, want als Timorezen er al een hebben is het er bij voorkeur een in de meest onooglijke kleur roze, met het plastic er nog omheen want dan blijft 'ie langer mooi (over smaak...zullen we het gewoon maar niet hebben). Niet bepaald een zitplaats waarin ik me thuisvoel. Maar goed, ik dwaal ook een beetje af, want thuis is voor mij eigenlijk gewoon heel dubbel. Ik heb alleen heimwee als ik niet in Timor ben, en als ik er wel ben mis ik alleen familie en vrienden in Nederland.

Hier en daar
En op z'n tijd de typisch Hollandse dingen (vooral erwtensoep)  en heerlijke Hollandse humor (maar die hebben we in Dili ook in de vorm van verbuitenlandste medeHollanders, want net als fietsen verleer je het droog uit de hoek komen gelukkig nooit), en ook wel de Amsterdamse straten en het uitzicht over de polder, en radio 3FM (vooral Serious Request), en ook boterhammen met kaas, maar...alleen maar omdat ik er niet dagelijks aan blootgesteld wordt. Het missen wordt dus een soort verheugen en da's eigenlijk alleen maar leuk. Want ik weet waar het te krijgen is en eens in de zoveel maanden mag het weer even. De rest van het jaar geniet ik van zoveel dingen en mensen dat het teveel wordt om hier op te noemen.

Je zou dus kunnen zeggen dat ik het beste van twee werelden heb en zo voelt het eigenlijk ook. Het is pure verwennerij dat ik in een schitterend mooi landje mag wonen waar alle problemen zo tastbaar echt zijn dat ze er ook toe doen. Waar ik me nog steeds dagelijks verbaas en verwonder. Met alle vrijheid die ik me wensen kan, en een Nederland dat wel even vliegen is, maar door alle technologie toch niet zo heel ver weg. Dat is wel ongeveer mijn antwoord: thuis is hier én daar.

Toch

En toen, op een ochtend een paar weken voor kerst, werd ik wakker en dacht: mijn vader. Als je een ouder 'kwijt bent'  wordt de overgebleven ouder nog een stukje kostbaarder. Ik vroeg me ook meteen af waarom ik zo liep te miepen: bij kerst hoort donker en koud en liefst sneeuw (en waarempel...), en chocolademelk en lichtjes en open haard, en vertrouwd gezellig en wandelen met een muts op en...nou ja, alles wat in Nederland verkrijgbaar is. Toen ik ook nog een vlucht vond die naar verhouding bijna gratis was, met de KLM vanaf Kuala Lumpur, retour direct naar Amsterdam voor 521 euro, was het pleit snel beslecht. Ik ben drie weken geweest dit keer, en het was heerlijk. De erwtensoep, het bruine brood, de kaas, de SNEEUW (waarvan heel veel), zelfs de witte kerst en het haardvuur: ik heb ze allemaal af kunnen vinken. Natuurlijk is er altijd tijd tekort om iedereen te zien, en het weer gooit ook nog roet in het eten, maar ik kan morgen blij op het vliegtuig stappen (als het ten minste vertrekt): ben ik toch weer even lekker thuis geweest!