Het Amsterdamse Chinatown gaat op de schop. Letterlijk - de Zeedijk is een zandbak die met nieuwe bestrating wordt opgesierd. Maar er zijn ook minder in het oog springende veranderingen.  Pay-Uun Hiu  merkt dat de oudere generatie Chinese ondernemers geleidelijk plaatsmaakt voor hun kinderen: goed opgeleide dertigers, opgegroeid met Chinese ouders in een Nederlandse omgeving en klaar om een brug te slaan tussen die twee culturen. De rommelige gangpaadjes in de toko's verdwijnen, de lampionnen in de eethuisjes maken plaats voor strakke interieurs met fusion. Kin Ping Dun van Toko Dun Yong: 'Mijn ouders moesten wel even slikken toen ze de nieuwe winkel zagen.'

Zeedijk
Mandarijn: Shan de jie
Kantonees: Sin tak kai
Letterlijke betekenis: Goede deugd straat. Met een beetje verbeelding kun je in de woorden 'Sintak' Zeedijk horen. 'Sin' betekent goed, 'tak' betekent deugd en 'tak' is straat. 

nr. 128 A Fusion
De meest trendy Asian Fusionzaak op de Zeedijk, in 2004 opgezet door de zussen van Wah Lin en Sjauhe die daarmee een totaal andere richting opgingen dan hun broer met New King. Recensent Johannes van Dam deelde meteen een 9+ uit. Chinese dimsum, Japanse sushi en Vietnamese hapjes - streep ze aan op de lijst en je krijgt ze op tafel. Ook een novum in de Chinese restaurantwereld: zoete koude Chinese bubbelthee. Hou wel je tas in de gaten als je een tafeltje bij de deur hebt.

nr. 122 Hoi Tin
Een van de specialiteiten van Hoi Tin (letterlijk: Zeehemel) is de eigen bakkerij, waar deze dagen ook verse maankoeken voor het Maanfeest worden bereid. Eigenaar Man Kai Ngau leerde in Hongkong de fijne kneepjes van de Chinese patisserie bij gerenommeerde banketbakkers. Toen hij in de jaren zeventig in Nederland terechtkwam, begon hij al gauw een restaurant met echt Kantonese specialiteiten en Chinese gebakjes. Een aanrader zijn de dan ta, deegvormpjes gevuld met een ei-puddingmengsel, die dagelijks vers uit de oven komen.

nr. 106-108 He Hua Tempel
Op 15 september 2000 werd door koningin Beatrix de He Hua Tempel geopend van de Chinees boeddhistische organisatie Fo Guang Shan. He Hua betekent lotusbloem, maar het woord 'he' wordt ook gebruikt in de samenstelling Helan voor Holland/Nederland. De tempel is dagelijks geopend van 12.00 - 17.00 uur, iedereen kan naar binnen om te kijken en vragen te stellen, er zijn rondleidingen in Chinees en Engels met (indien gewenst) meditatiesessie en thee. Op zondagen (geopend vanaf 10.00 uur, geen rondleidingen) zijn er ook vrij toegankelijke diensten. Er worden ook huwelijken gesloten. Vandaag, 3 oktober, wordt van 14.00-16.00 uur het Maanfeest gevierd met een talentenshow.

nr. 94 Cafébar Sanda
Sinds een maand is hier een karaokebar gevestigd. Tevens een wifi- en coffeebar. 'Ik weet niet of het gaat lopen', zegt Jenny Ho, 'maar ik zie hier wel mensen zingen.'

nr. 82 Duynsigt
'Je kunt het je nu niet meer voorstellen', zegt designer Paul van Ravestein bij een pand waar een sierlijke gevelsteen het jaar 1725 als bouwjaar aangeeft, 'maar vanaf de Zeedijk keek je uit op de duinen. Vandaar deze naam'. Er vlak naast, op nr. 84, zit een traditioneel Chinees kruidenwinkeltje waar je ook terecht kunt voor massages en Chinese fysiotherapie. De zaak is kortgeleden overgenomen door een jonge medewerker toen de eigenaresse met pensioen ging.

nr. 76 Wing Kee
'Zit hier ook al 30 jaar', zegt Jenny Ho. Wing Kee is echt een eethuis, Hoi Tin is meer een restaurant. De etalage met pekingeenden trekt altijd toeristen die foto's maken.

nr. 100 Home of Lotus
De dochter van de eigenaar van Hoi Tin zag niet zoveel in de horeca. Hier op  de hoek met de Molensteeg is ze een boetiekje begonnen met Chinese kleding en snuisterijen. Altijd de moeite waard om even te snuffelen.

nr. 147 Toko  Oosten
Een traditionele Chinese winkel met veel zelfgemaakte gerechten. De zoon van de eigenaar heeft op nr. 69A Soy Tasty opgezet, een fusionzaak met sushi's, salades en ijs.

nr. 115 New King
Ondanks de naam toch een van de oude coryfeeën onder de Chinese restaurants op de Zeedijk. Net als Hoi Tin een kruip-door-sluip-door van eetruimten. Ron Lin heeft hier de zaak van oom overgenomen.

nr. 129 Amsterdamsche Vischhandel
Familiebedrijf sinds 1938 en ook 'drie generaties opera', zegt Van Ravestein. Het krullerige handschrift op de ruit heeft hij gebruikt als verbinding tussen het Westers alfabet en de Chinese karakters.

Stormsteeg
Mandarijn: Shun feng li
Kantonees: Shun fung lee
Letterlijke betekenis: Steeg van de meegaande wind. Storm is een wat te heftige naam voor een Chinese straat: wat je niet wilt, moet je niet over je afroepen. Vandaar een vertaling met een wat gunstiger betekenis.

nr. 9 Toko Dun Yong
Voor trends en ontwikkelingen op Aziatisch eetgebied moet je naar Toko Dun Yong. De winkel bestaat dit jaar officieel 50 jaar, maar officieus is het nu al 52 jaar geleden dat grootvader Dun Yong in een voormalig knopenwinkeltje in de Stormsteeg een winkel begon met Chinese artikelen en decoratiemateriaal voor restaurants. Inmiddels zijn verschillende panden en verdiepingen bij elkaar gevoegd tot een geheel van de Geldersekade tot aan de Zeedijk.
Kort geleden hebben kleinzoon Kin Ping en zijn vrouw de levensmiddelenverdieping helemaal verbouwd en veel ruimer opgezet. Overal hangen keurige bordjes met uitleg en de nieuwe indeling is een stuk overzichtelijker. Al missen de vaste klanten het gekrioel in de smalle looppaden en moesten papa en mama Dun Yong even slikken toen ze de nieuwe winkel zagen.

Geldersekade
Mandarijn: Qiao de shi jie
Kantonees: Kiu tak si kai
Spreek het Kantonees snel achter elkaar uit, en het klinkt een beetje als Geldersekade. 'Kiu' zijn immigranten en 'tak' betekent deugd: straat van de deugdzame immigranten.

nr. 102B Asia Station
Ook Asia Station, tot voor kort nog Wah Kiu, is verbouwd en vernieuwd door de dochter van de eigenaar, Chi Wah Chow. In 1981 waren haar ouders een zaak begonnen met Chinese tijdschriften, boeken, cd's en later ook dvd's. Maar door het downloaden werd de verkoop moeilijker en ook werd de scheiding in smaak en behoefte merkbaar tussen de jongere, in Nederland opgegroeide Chinezen, en de oudere immigranten. Asia Station is nu een trendy giftshop met alle designmerken die het bij de jongere generatie in Azië heel goed doen, zoals Hello Kitty en Marimo.

DOEN & LATEN

Maanfeest
Elk jaar bij de volle maan van de achtste maand wordt in China het midherfstfeest gevierd. Dit jaar is dat vandaag, op 3 oktober. Ga naar de toko en koop een doos maankoeken om samen met familie, geliefden of vrienden bij de volle maan op te eten.

Qi van China
'Qi' is energie en de titel van de grote Chinatentoonstelling van Tropenmuseum Junior in Amsterdam die op 9 oktober wordt geopend met vuurwerk, drakendans en prinses Máxima. Het hele weekeinde zijn er Chinese activiteiten.  www.qigame.nl

Rondje Oude Stad
Amsterdam Experience organiseert themawandelingen en groepsarrangementen in Chinatown en omgeving. Kijk op www.amsterdamoudestad.nl  waar je de gratis wegwijzer kunt afhalen met 57 tips, adressen en aanbevelingen.